Rubriğin dört kalemi, not aritmetiği, teslim mekaniği ve dönem sonu sınavı.
Gerçek geri bildirim kâğıtlarından. Bu tabloyu ezberlemenin bir sebebi var: dört kalem eşit olduğu için yazım ve noktalama, yaratıcılık kadar puan ediyor. Düzeltme işareti koymayı unutmak, iyi bir fikir bulmakla aynı ağırlıkta.
| Kalem | Puan | Neye bakıyor |
|---|---|---|
| Yaratıcılık ve özgünlük | 2,5 | Öznel dil, yeni bir söylem, kendine ait üslup, özgün başlık. Genelleme ve tanıtım burada kesiliyor. |
| İçerik | 2,5 | Kaynakla kurulan bağın anlaşılması, düşüncenin netliği, boş beğeni cümlelerinin olmaması. |
| Anlatım bütünlüğü | 2,5 | Paragraf geçişleri, düşünce çizgisinin takip edilebilmesi, dağınık olmama. |
| Dil bilgisi, yazım ve noktalama | 2,5 | Yazım kuralları, atıf, uzun cümlelerden kaçınmak. |
Bunu kimse söylemiyor ama koordinatörlüğün yayımladığı gerçek sınav kâğıdının altında duruyor. 2014-2015 Yaz Okulu TURK 101 dönem sonu sınavında aynı dört kalem var, ağırlıkları farklı: yaratıcılık ve özgünlük 8, içerik 8, anlatım bütünlüğü 7, dil bilgisi-yazım-noktalama 7, toplam 30.
Yani sınavda fikir tarafı dönem içindekinden biraz daha ağır. Dönem içinde dört kalem eşitken sınavda yazım hatası biraz daha ucuz, fikirsizlik biraz daha pahalı.
Dönem sonu sınavına girebilmek için dört blog yazısının toplamı 45'in üzerinde olmak zorunda. 70 üzerinden 45, yani ortalama her yazıdan 11,25. 17,5 üzerinden 11,25, on üzerinden 6,43 demek.
Duruyorken kolay görünüyor. Ama bir ödevi hiç yüklemezsen o yazı sıfır oluyor ve kalan üç yazının her birinden 15 alman gerekiyor. İki ödevi kaçırırsan matematik kapanıyor: kalan iki yazının tavanı 35 ve o da tam puan demek.
45'in altında kalan FZ alıyor, dönem sonu sınavına da telafiye de giremiyor. Yani sınav bir kurtarma şansı değil; 45'i bloglarla geçmek zorundasın. Ders saati olmadığı için yoklama şartı yok, bütün risk teslimlerde.
Koordinatörlüğün kendi ipuçları sayfası bunu açık yazıyor: seçtiğin kitap ya da etkinlik kendini anlatmak için kullanacağın bir araç ve o kitaba dair bilgiyle ayrıntıların yazıda yer tutmaması gerekiyor.
Şimdi işin çelişkili kısmı. Aynı rubrik, İçerik kaleminde şunu istiyor: yazıda eser odağa alınmamalı ancak eserle kurulan ilişki de yazıda anlaşılabilmelidir. İki emir aynı anda: kitabı odağa alma ama kitapla bağını göster.
Öğrencilerin en çok puan kaybettiği yer tam olarak bu iki emrin arası. Kitabı çok anlatırsan bilgi verme tuzağına düşüyorsun, hiç anlatmazsan hoca bağ kurulmamış diyor. Elimizdeki gerçek geri bildirimlerde bu not dört yazının üçünde tekrar ediyor ve kaybedilen kalem her seferinde İçerik oluyor.
Bu sayfa dersin yazılı rubriği gibi çalışıyor ve neredeyse kimse okumuyor. Aşağıda on maddenin özeti var, kopyası değil; tam metin koordinatörlüğün Blog Yazmanın İpuçları sayfasında. "Pratikte" satırları bizim, resmî değil.
Seçtiğin konunun başkasının da aklına ilk gelen konu olup olmadığını sor. Klişeden ve sürekli söylenegelen ifadelerden kaç. Başlık içerikle uyumlu ve özgün olsun.
Pratikte: Konuyu bulduktan sonra kendine şunu sor: aynı kitabı okuyan otuz kişiden kaçı bu açıdan yazardı? Cevap "çoğu" ise değiştir. Başlığı en sona bırak; metin bitmeden başlık bulunmuyor.
Lafı dolandırmadan sadede gel. Genellemelerle dolu ya da bilgi verici bir giriş, okuru meseleye götüren bir girişten kötüdür.
Pratikte: Yazdıktan sonra ilk paragrafı sil ve ikinci paragrafla başlayıp oku. Çoğu zaman metin daha iyi oluyor. Olmuyorsa geri al ama bir kez dene.
Okur genellemeyi zihninde canlandıramıyor, ayrıntılı bir imgeyi canlandırıyor. İlk cümle ikinciyi okutmuyorsa yazı işe yaramıyor. Tuhaflık, paradoks, mizah, sürpriz ya da bir soruyla başlanabilir.
Pratikte: İlk cümlede soyut ad kullanma. "Hayat", "insanlar", "günümüzde" ile başlayan cümle ilk elemede gidiyor. Bir nesne, bir ses ya da bir saat yaz.
Yaratıcı yöne katkısı olmayan ayrıntıları at, muğlak ifadeden kaç, uzun paragrafları böl, cümleleri kısalt. Ama aşırıya kaçıp her cümleyi paragraf da yapma. Alt maddeleri: edilgen fiilden kaç, gereksiz zarfı at, süs sıfatını at, uzun cümleyi noktayla böl.
Pratikte: Yayımlanmış 45 yazının cümle başına ortalama sözcük sayısı medyanda 11.7. Cümlelerin bunun iki katıysa bölmen gerekiyor. "Yüksek sesle bağırdı" gibi zarfı fiilin içinde olan yerleri tara.
Bu senin blog yazın. Kendi hayatından, gözlem ve deneyimlerinden örnek ver. Edilgen yerine etken, "ben" diliyle yaz; edilgen yapı anlatımı yavaşlatıyor.
Pratikte: Ölçülebilir bir hedef: yayımlanmış yazılarda birinci tekil kullanımı medyanda 11 kez geçiyor, 45 yazının yalnız birinde hiç geçmiyor. Metninde tek bir "ben" yoksa yanlış tür yazıyorsun.
Anlatmak yerine göster: görme, duyma, koku, tat, dokunma. Metafor ve benzetme kullan, çünkü yaratıcılık konunun "nasıl" ifade edildiğiyle ölçülüyor. Mizah, diyalog, iç monolog ve okura seslenmek de kabul ediliyor. Seçtiğin kitap ya da etkinlik hakkındaki bilgi ve ayrıntılar yazıda yer tutmayacak.
Pratikte: Her paragrafta en az bir duyu olsun. Bir paragrafı okuduğunda hiçbir şey görmüyor, duymuyor, koklamıyorsan o paragraf bilgi veriyor demektir; sil ya da somutlaştır.
İyi yazmanın temeli yeniden yazmak. İlk taslağa duygusal bağ kurmak normal ama ilk taslağın neredeyse her zaman eksiği var: net değildir, gereksiz sözcük doludur, klişe doludur, ritmi yoktur.
Pratikte: Bu dersin not sistemi bunu zorunlu kılıyor: ilk metin notun %40'ı, son metin %60'ı. Yani "yeniden yazmak" bir tavsiye değil, puanın çoğunluğu.
Hakkında yazamayacağın konu yok. Yeni yazanlar sevdikleri konuyu "aptalca" görüleceği için seçmiyor. Ciddiye alan biri için hayatın hiçbir alanı aptalca değil.
Pratikte: Bölümünle ilgili bir şey yazmak serbest. Listede mimarlık, sinema, müzik, beyin, dil ve şehir üzerine kitaplar var; kendi alanınla bağ kurduğun yazı daha iyi oluyor.
Resim, fotoğraf ya da video bağlantısı kullanabilirsin. Atıfta bulunmak kaydıyla.
Pratikte: Görsel koyduysan künyesini de koy. Kaynak gösterme kılavuzu resim ve fotoğraf için ayrı künye kalıbı veriyor; kendi çektiğin fotoğrafta bile "yazarın kendi çektiği fotoğraf" ibaresi ve tarih gerekiyor.
Söz dağarını zorla, yeni ifade yolları ara, cümle ve kelime tekrarından kaç. Yazıda iki kısım var: ne söylediğin ve nasıl söylediğin.
Pratikte: Bu kalem dört ölçütten biri, yani puanın dörtte biri. Koordinatörlüğün Anlatım Bozuklukları ve Noktalama İşaretleri PDF'leri yarım saatte okunuyor ve dört yazıda da işe yarıyor.
Tarih yok, sıra var. Tuzak dördüncü satırda: 2. yazının ilk metni, 1. yazının son metninden önce geliyor. Yani "birinci yazının geri bildirimini alırım, ondan öğrenirim, sonra ikinciye başlarım" diye planlarsan plan yürümüyor. Aynı örtüşme 3. ve 4. yazıda da var. Tarihlerin tek doğru kaynağı Active Learning'deki ödev takvimi.
| Hafta | İzlencede yazan |
|---|---|
| 1 | İzlencenin tanıtılması, kitap listelerinin gözden geçirilmesi, kültür ve sanat etkinliklerinin araştırılması |
| 2 | Birinci yazının ilk metni |
| 3-4 | İkinci yazının ilk metni |
| 5 | Birinci yazının son metni |
| 6-7 | Üçüncü yazının ilk metni |
| 8 | İkinci yazının son metni |
| 9-10 | Dördüncü yazının ilk metni |
| 11-12 | Üçüncü yazının son metni |
| 13-14 | Dördüncü yazının son metni |
Koordinatörlüğün Sıkça Sorulan Sorular sayfasındaki 24 maddenin ödevle ilgili olanları. Bu tablodaki hataların çoğu not kırmıyor, ödevi geçersiz kılıyor. Aradaki fark 1 puan ile 17,5 puan.
| Kural | Ne diyor | Kaynak |
|---|---|---|
| Yükleme yolu | SRS ekranında Türkçe dersinin yanındaki AL (Active Learning) bağlantısı → soldaki Ödevler / Assignments → yükleyeceğin ödevin alanı → upload assignment. Dört ödev alt alta sıralı. | SSS 1 |
| Sadece PDF | AL yalnız pdf uzantısı kabul ediyor. Word'de yaz, Farklı Kaydet ile PDF'e çevir. Başka uzantı yüklenmiyor. | SSS 2 |
| Gecikme | Son yükleme tarihinden sonra iki gün hakkın var, gecikilen her gün için sistem ödev notundan 1 puan düşüyor. İkinci günden sonra sistem yüklemeye hiç izin vermiyor. | SSS 3 |
| Gecikirken yeniden yükleme yok | Zamanında yüklediysen son güne kadar metni değiştirip yeniden yükleyebiliyorsun. Gecikme günlerinde bu hak yok: geç yüklediğin dosya neyse o kalıyor. | SSS 13 |
| Geri bildirim gelirse düzenleme biter | Son yükleme tarihi geçmemiş olsa bile, öğretim görevlisi yazına geri bildirim yüklediği anda yeniden düzenleme hakkın ortadan kalkıyor. | SSS 13 |
| Liste dışı kitap onayı | Kitap kategorisinde liste dışı bir kitap istiyorsan AL üzerinden öğretim görevlisinin onayına sunacaksın. Onaya sunma işlemini son yükleme tarihinden en geç iki gün önce yap; son gün onaya sunma işlemi yapılamıyor. Onay süresi 48 saat ve bu sürede reddedilmeyen kitap kabul edilmiş sayılıyor. | SSS 4 |
| Başlık kaydı | Kitap kategorisinde "kaynağın başlığı" (resource title) kısmına kitabın adı, "kaynağın yazarı" (resource author) kısmına yazarın adı giriliyor. Serbest kategoride aynı mantık: sinemada filmin adı ve yönetmen, konserde konserin ve sanatçının adı, gezide kendi adın ve ödevinin başlığı. | SSS 5 |
| Başlık kilidi | Başlığı kaydedip ödevi yükledikten sonra başlık değiştirilemiyor. Ödevi yüklemeden ve son tarih geçmeden önce değiştirme hakkın var. | SSS 6 |
| Kategori sırası | Varsayılan sıra: 1. ödev serbest, 2. ödev kitap, 3. ödev serbest, 4. ödev kitap. İlk ödev her zaman serbest kategoriyle başlıyor; onun dışında sırayı değiştirebiliyorsun. Ödev başlığı sisteme kaydedildikten sonra sıra da değişmiyor. | SSS 7 |
| Serbest kategori en fazla iki kez | Dört yazının ikisi kitap olmak zorunda. Serbest kategoriyi dönem boyunca en fazla iki kez kullanabiliyorsun. Tersi mümkün: istersen serbest kategoride de listeden bir kitap üzerine yazabiliyorsun. | SSS 8 |
| Kurmaca yasağı | Kendi yazdığın şiir, öykü, deneme ya da gezi yazısını kurmaca metin olarak yükleyemiyorsun; kurmaca metinler ödev kapsamı dışında ve değerlendirmeye alınmıyor. Kitap kategorisinde seçtiğin kitabı okuyup izlenim yazacaksın ama kitapla hangi bağlamda bağ kurduğun yazıda açıkça görünmek zorunda. | SSS 9 |
| Başlık ile içerik örtüşmesi | Sisteme kaydettiğin başlıkla ödevin içeriği mutlaka örtüşecek. Başlığıyla içeriği farklı olan ödevler değerlendirmeye alınmıyor. | SSS 10 |
| Final'de kitap değişmez | İlk metin (draft) için kaydettiğin başlığı son metinde (final) değiştiremiyorsun; farklı bir kitap ya da konu üzerine yazamıyorsun. | SSS 11 |
| Yanlış alana yükleme | Yazının doğru tarihte doğru alana yüklenmesi öğrencinin sorumluluğunda. Yanlış dosya ya da yanlış alan (örneğin 1. yazının ilk metnini 2. yazının alanına yüklemek) yazıyı değerlendirme dışı bırakıyor. | SSS 12 |
| Eski yazı yeniden kullanılamaz | AL'ye yüklediğin her ödev veritabanında kayıtlı. Dersi daha önce almış, dersten başarısız olmuş ya da bırakmış (withdraw) olsan bile şu anki ders için farklı, yeni ve özgün bir ödev yüklemen gerekiyor. | SSS 14 |
| Alıntı sınırı | Alıntı yapmak zorunlu değil. Alıntı ve aktarma kullanacaksan bu kısım metnin %15'ini geçmemeli. | SSS 15 |
| Turnitin ve intihal | Metinler Turnitin'den geçiyor, öğretim görevlisi eşleşmeleri kaynaklarıyla tek tek inceliyor. Kaynak gösterilmeden kullanılan ifade intihal sayılıyor: yazı değerlendirmeye alınmıyor ve lisans yönetmeliğinin 4.9 maddesi uyarınca disiplin soruşturması açılıyor. | SSS 16 |
| Draft düşerse final de düşer | İlk aşamayı tamamlamayan (metnini yüklemeyen ya da intihalli metin yükleyen) öğrenci ikinci aşamaya geçemiyor; ödev geçersiz sayılıyor ve son metin de değerlendirilmiyor. | SSS 17 |
| Kaynak gösterme sistemi | MLA bekleniyor; APA ve Chicago da kabul ediliyor. Koordinatörlüğün kendi kılavuzu üçünü örneklerle veriyor. | SSS 18 |
| Geri bildirimi görmek | Öğretim görevlisinin yüklediği draft-review veya final-review dosyasını bilgisayarına indirip Adobe Reader ile açman gerekiyor. AL sayfasında doğrudan açarsan işaretlemelerin içeriğini göremiyorsun. Açtıktan sonra PDF'in sağ sütununda yorum listesi çıkıyor. | SSS 19 |
| Puanlama | Her blog yazısı 17,5 puan. Değerlendirmede ilk metin %40, düzeltilmiş son metin %60 ağırlığında. Öğretim görevlileri her iki metni 10 üzerinden puanlıyor, AL bunu 17,5 üzerinden hesaplayıp ekranına yansıtıyor. | SSS 20 |
| Sınav barajı | Dönem sonu sınavına girebilmek için dört blog yazısından aldığın toplam notun 45 puanın üzerinde olması gerekiyor. Altında kalana FZ veriliyor; FZ alan öğrenci dönem sonu ve telafi sınavına katılamıyor. | SSS 21 |
| Uzunluk | Blog yazıları alıntılar hariç en az 500, en fazla 800 sözcük. | SSS 22 |
| Yazının başı | Yalnız ad-soyad yazılıyor. Bölüm, numara, dersin adı-kodu, öğretim görevlisinin adı, ödevin konusu, kaçıncı ödev olduğu, sayfa numarası gibi bilgiler yazıda yer almayacak. | SSS 23 |
İlk metin geçersizse (yüklenmediyse, intihalliyse ya da 500 sözcüğün altındaysa) son metin de değerlendirilmiyor. Ödev tamamen düşüyor, 17,5 puan gidiyor. Tersi de var: ilk metinden tam puan alsan bile son metni yüklemek zorundasın, yüklemezsen o yazının %60'ı gidiyor.
Formatı dönem içi yazılara çok benziyor ve bilgi sorulmuyor, ezberlenecek bir şey yok.
Önüne birkaç kısa edebî alıntı ile bir görsel konuyor. Birini seçiyorsun ve o metinden ya da görselden yola çıkarak görüş, yorum, izlenim ve çağrışımlarını aktardığın en az 500 sözcüklük özgün ve yaratıcı bir yazı yazıyorsun. Sorular bilgi gerektirmiyor ve seçmeli; bir tanesini cevaplamak yeterli.
Dönem içi dört blog yazısının toplamı 45 puanın üzerinde olmak zorunda. Altında kalana FZ veriliyor ve FZ alan öğrenci dönem sonu ile telafi sınavına giremiyor.
2014-2015 Yaz Okulu, 1 Ağustos 2015. Dört seçenek var, üçü metin biri görsel: Isabel Allende'nin Sonsuz Düzen'inden bir paragraf, Onur Caymaz'ın Sanki Yarın Nisan'ından bir paragraf, Metin Eloğlu'nun "Uyan" şiiri ve Julie de Waroquier'in "The Sweet Escape" fotoğrafı. Soru tek satır: seçtiğin metinden ya da görselden yola çıkarak görüş, yorum, izlenim ve çağrışımlarını aktardığın en az 500 kelimelik özgün ve yaratıcı bir yazı yaz. 30 puan.
Yaratıcılık ve özgünlük 8, içerik 8, anlatım bütünlüğü 7, dil bilgisi yazım ve noktalama 7.
Ham metin sürümü kontrol.txt dosyasında, telefonda da açılır.