Kaynak gösterme, künye kalıpları, dil taraması ve resmî sayfaların tamamı.
Alıntı yapmak zorunda değilsin
SSS bunu açıkça yazıyor: yazı senin sesin olacağı için alıntı yokluğu kusur sayılmıyor.
Ölçüm de doğruluyor, yayımlanmış 310 yazının 79'unda (%25,5) hiç tırnaklı alıntı yok ve
alıntı medyanı 2.
Ama bir kaynaktan alıntı, aktarma yaptıysan ya da esinlendiysen, o
kaynak hem metnin içinde hem sonundaki kaynakçada geçmek zorunda. "Esinlendiysen" kelimesi
önemli: alıntı yapmasan bile bir fikri bir yerden aldıysan göstermen gerekiyor.
Koordinatörlüğün kılavuzu buna "düşüncelerin aidiyeti" diyor.
Beklenen sistem MLA; APA ve Chicago da kabul ediliyor. Kaynakça verenlerin payı arşivde
yıllar içinde büyümüş: 2014-2017 döneminde %26,3, 2022-2025'te %86,2.
Kılavuzun saydığı beş aidiyet hatası
Yorum, özet, aktarma ve alıntı cümleleri arasında geçiş yaparken başkasının düşüncesini kendi düşüncenmiş gibi bırakmak.
Bir düşünce için kaynak göstermek ama aynı kaynaktan aldığın ikinci düşünce için tekrar gönderme yapmamak.
Uzunca bir paragrafın sonuna tek kaynak koymak: o zaman paragrafın tamamının mı yoksa yalnız son cümlenin mi o kaynağa dayandığı anlaşılmıyor.
Kaynağı belirtmeden önce oradan aldığın görüşlere yer vermek, sonra kaynağı söylemek.
Alıntı yapmayı gerekli görmediğin ama esinlendiğin kaynağı hiç göstermemek.
Metin içinde nasıl görünüyor
MLA'da alıntının sonunda parantez içinde yazarın soyadı ve sayfa numarası yeterli:
(Soyadı 36). Cümlede yazarın adını zaten söylediysen parantezde sadece sayfa
kalıyor: (36). Aynı yazardan iki kitap kullanıyorsan karışmasın diye soyadın
yanına eserin başlığını da ekliyorsun. İki ya da üç yazarlı bir yapıt için (Soyadı ve
Soyadı 104).
İnternet sayfasında sayfa numarası olmadığı için yalnız soyadı veriliyor; cümle içinde
"şu başlıklı sitede belirtildiği gibi" gibi bir ifade kullanırsan sayfa numarasının neden
olmadığı okura anlaşılmış oluyor.
Hocanın "sayfa no?" notu da buradan çıkıyor: bir fikri kendi kelimelerinle
toparladıysan tırnak gerekmiyor ama sayfa numarası gerekiyor.
İtalik mi, tırnak mı
Hocanın "eğik" notunu yemenin sebebi bu ayrım. Şiir kitabının adı italik, o kitabın içindeki tek şiirin adı tırnak içinde. Bir hatırlatma daha: italiğe bitişik noktalama işareti italik olmayacak.
Hangisi
Ne için
Örnek tür
İtalik
uzun yapıt
kitap, roman, oyun, film, dergi, gazete, ansiklopedi, antoloji, öykü ve şiir kitapları
Çift tırnak
kısa yapıt
tek bir şiir, tek bir öykü, makale, kitap bölümü, mektup, konferans, konuşma, söyleşi, kişisel görüşme
Kitap dışı kaynağın künyesi
Kitap: Soyadı, Adı. Kitabın Başlığı (italik). Yayınevi, Yıl. Ortam. Ortam alanı zorunlu ve Baskı, Web, PDF dosyası, Gösteri, CD, DVD gibi yazılıyor.
Film: katkısı öne çıkan kişinin soyadı ve adı, eserin adı italik, yıl, yapım ya da dağıtım, ortam. Kılavuzun örneği: Ceylan, Nuri Bilge. Uzak, 2002. Özen Film. Film.
Şarkı: sanatçı soyadı-adı, şarkı adı tırnak içinde, albüm adı italik, plak şirketi, yıl, ortam. Örnek: Aksu, Sezen. "Şinanay". Sezen Aksu Söylüyor. Fono Müzik, 1989. Kaset. Yani bir şarkı üzerine yazdıysan albümün bilgisini de vermen gerekiyor.
Tiyatro, opera, bale: oyunun adı, yazar, yönetmen, oyuncular, sahne, şehir, tarih ve Gösteri ibaresi. Bir oyun için sadece adı yazmak yetmiyor.
Resim, fotoğraf: sanatçının adı, eserin adı, yıl, teknik, eserin bulunduğu müze ya da galeri ve şehir. Kılavuzun örneği: Güran, Nazmi Ziya. Nusretiye Camii. 1928. Yağlıboya. Resim ve Heykel Müzesi. Ankara.
Kendi çektiğin fotoğraf: konuyu anlatan başlık, "yazarın kendi çektiği fotoğraf" ibaresi ve tarih yeterli.
Web sayfası: yazar soyadı-adı (yoksa sayfa adı), sayfanın adı tırnak içinde, sitenin adı italik, yayımlayan (yoksa y.y.), yayım ya da güncelleme tarihi (yoksa t.y.), "Web." ve eriştiğin tarih.
Kaynak göstererek yaptığın alıntı bile metnin %15'ini geçmemeli. 500 sözcüklük bir yazıda %15 kabaca 75 sözcük; bir kitaptan iki uzun paragraf alıntılamak bu sınırı tek başına aşıyor. Metinler Turnitin'den geçiyor ve hoca eşleşmeleri kaynaklarıyla tek tek inceliyor.
Teslimden önce dil taraması
Düzeltme işareti. Sık çıkanlar: imkân, güzergâh, hâl, hâlâ, kâğıt, dükkân, rüzgâr, mahkûm, sükût, tarihî, millî, dinî. Gerçek geri bildirimlerde en sık işaretlenen hata bu.
Soru işareti ve üç nokta karışması. Soru cümlesi üç noktayla bitmiyor. Tersi de var: soru eki almış bir yan cümle temel cümlenin zarf tümleci olduğunda cümle sonuna soru işareti konmuyor. Sıralı sorularda soru işareti yalnız en sona geliyor.
Üç noktanın kendi kuralı: üç nokta yerine iki ya da daha çok nokta kullanılmıyor, ünlem ya da soru işaretinden sonra üç nokta yerine iki nokta yeterli.
Tırnak. Aktardığın söz, vurgulamak istediğin söz, eser ve bölüm başlıkları tırnak içine alınıyor; diyalog ve iç monolog da öyle. Alıntının sonundaki nokta ya da soru işareti tırnağın içinde kalıyor. Tırnak içindeki söze gelen ek kesme işaretiyle ayrılmıyor.
Bağlaç virgülü. Kılavuzun cümlesi birebir şöyle: metin içinde ve, veya, yahut, ya ... ya bağlaçlarından önce de sonra da virgül konmaz.
Kesme işareti. Özel adlara gelen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesmeyle ayrılıyor: Türkiye'mizin, Çanakkale Boğazı'nın.
Uzun cümle. Bir cümlede iki ayrı fikir varsa iki cümle yap. Ölçülen ortalama cümle 13,3 sözcük; 20'yi aşan her cümleyi böl.
Tekrar. Aynı sözcük yakın aralıkta iki kez geçmesin.
Edilgen çatı. "Yapıldı, görüldü, düşünüldü" yerine kim yaptıysa o yapsın.
Gereksiz zarf ve sıfat. Fiilin içinde olan anlamı zarfla tekrarlamak puan yiyor: "yüksek sesle bağırdı".
Anlatım bozukluğunda gerçekten karşına çıkan tuzaklar
Koordinatörlüğün Anlatım Bozuklukları PDF'i hataları on dört başlıkta topluyor. Blog yazısında gerçekten karşına çıkanlar bunlar, kılavuzun kendi örnek mantığıyla.
Gereksiz sözcük: "bir kız kardeş sahibi oldum" yerine "bir kız kardeşim oldu". Yardımcı fiil şişmesi de buraya giriyor: "başvuruda bulundum" yerine "başvurdum".
Eş anlamlı tekrar: "olanak ve imkân", "faydalı ve yararlı". İkisinden biri gidecek.
Sözcüğün yanlış anlamda kullanılması: "sayesinde" olumlu, "yüzünden" olumsuz sonuç için. "Onun sayesinde günüm mahvoldu" cümlesi bozuk.
Mantık hatası: "annemin endişeleri haklı çıktı" değil, haklı çıkan anne.
Karıştırılan sözcükler: yayınlamak/yayımlamak (Türkçede "yayınlamak" fiili yok), ana dil/ana dili, bileşik/birleşik, etken/etkin, sözel/sözlü, tabi/tabii.
Çeviri kokan kalıp: "Korkarım geç kaldınız" yerine "Ne yazık ki geç kaldınız".
Öge eksikliği: "Çocuk annesine ne sarıldı ne de öptü" cümlesinde nesne eksik.
Özne-yüklem uyumsuzluğu: "sen ve ben çözebilirim" yerine "çözebiliriz". "Hiçbiri" öznesi olumsuz yüklem istiyor.
Çatı uyumsuzluğu: "öğrenciler toplanıp pikniğe gidildi" yerine "gittiler".
Tamlama yanlışı: "Müdür ve bina sorumlusu odaları kontrol etti" cümlesi "müdür sorumlusu" gibi okunuyor.
Biçim kuralları
Yalnız ad-soyad. Bölüm, öğrenci numarası, dersin adı-kodu, hocanın adı, ödevin konusu, kaçıncı ödev olduğu, sayfa numarası, hiçbiri yazıda olmayacak.
Yalnız PDF. Active Learning başka uzantı kabul etmiyor. Word'de yaz, Farklı Kaydet ile PDF'e çevir ve PDF'i bir kere aç, düzeltme işaretleri bozulmamış olsun.
Özgün başlık. Ölçülen 310 yazıda başlık medyanı üç sözcük, çeyreklikler iki-dört. Başlıkların %17'si eserin adıyla aynı ve %43,2'si tümü büyük harfle yazılmış.
Sözcük sayısı alıntılar hariç 500-800. Sildikten sonra tekrar say.
Görsel kullanabilirsin, ipuçları sayfası teşvik bile ediyor. Ama atıf vermek kaydıyla.
Koordinatörlük sitesindeki "Ders İzlenceleri" sayfasında TURK 101 ve TURK 102 satırları tıklanabilir bağlantı vermiyor. İzlenceyi STARS'tan al. Bir de dersin adı yerine göre değişiyor: STARS izlencesinde "Turkish I", Türkçe Günlük'te "Öznel Düşünme ve Deneme Yazma", QME'de "Creative Thinking and Essay Writing". Üçü de aynı ders, koda bak.
Kaynakça · 108 künye
İlk 40 künye. Tamamı ham metin olarak kaynakca.txt dosyasında.
TURK 101 Türkçe I izlencesi (STARS) · Bilkent Türkçe Dersleri Koordinatörlüğü · izlence
Sıkça Sorulan Sorular (24 madde) · Bilkent Türkçe Dersleri Koordinatörlüğü · kılavuz
TURK 101 Kitap Listesi (2025-26 Bahar dönemi, 1.346 satır) · Bilkent Türkçe Dersleri Koordinatörlüğü · 2026 · liste
Blog Yazmanın İpuçları · Bilkent Türkçe Dersleri Koordinatörlüğü · kılavuz
Kaynak Gösterme ile İlgili Temel Bilgiler · Bilkent Türkçe Dersleri Koordinatörlüğü · kılavuz
Anlatım Bozuklukları · Bilkent Türkçe Dersleri Koordinatörlüğü · kılavuz
Noktalama İşaretleri · Bilkent Türkçe Dersleri Koordinatörlüğü · kılavuz
TURK 101 Dönem Sonu Sınavı Soruları, 2014-2015 Yaz Okulu (1 Ağustos 2015) · Bilkent Türkçe Dersleri Koordinatörlüğü · 2015 · sınav örneği
Ödev Takvimi sayfası · Bilkent Türkçe Dersleri Koordinatörlüğü · sayfa
Türkçe Dersleri - dersin tanımı · Bilkent Türkçe Dersleri Koordinatörlüğü · sayfa
Öğrenci Yazıları (seçilmiş yazılar) · Bilkent Türkçe Dersleri Koordinatörlüğü · sayfa
En İyi Blog Yazarı Ödülü duyurusu · Bilkent Türkçe Dersleri Koordinatörlüğü · sayfa
Türkçe Günlük - yayımlanmış öğrenci yazıları arşivi · Bilkent Üniversitesi · arşiv
Active Learning / Etkin Öğrenme · Bilkent Üniversitesi · araç
Türkçe Günlük kategori ve klişe ölçümü · defter (bu rehber için) · ölçüm
Kitap listesi × arşiv özgünlük eşlemesi · defter (bu rehber için) · ölçüm