Özetleyici kapanış. Güvenli ama kimseyi etkilemiyor.
Yöntem üzerine yansıma (sözlü tarih, kaynak sıkıntısı, projemiz)10 / 272 (%4)
Yöntem üzerine yansıma: sözlü tarihin sınırı, kaynak sıkıntısı. Nadir ama olgun duruyor.
Geleceğe dönük öneri / beklenti8 / 272 (%3)
Geleceğe dönük öneri. En nadir kapanış.
Üst çeyrek ile alt çeyrek arasındaki fark
ölçüt
üst çeyrek
alt çeyrek
Kaynakça maddesi
21.5
9.0
Birincil kaynak çeşidi
3
1
Görüşmeci sayısı
2
1
Gövde kelime
4926
3550
Dipnot işareti
53
10
Ekler bölümü var
%74
%13
Sonuç bölümü var
%94
%54
Özet var
%96
%69
Bu tablo not değil. Proje notları elimizde yok. Üst ve alt çeyrek, kaynakça uzunluğu, birincil kaynak çeşitliliği, yapısal bütünlük ve dipnot yoğunluğundan kurulmuş bir vekil skorun uçları. Yani bunlar iyi projenin kanıtı değil, iyi projeye benzeyen projenin ortak özellikleri.
Veriden çıkan kurallar
Sözlü tarih görüşmesi bu dersin fiilî zorunluluğu gibi işliyor. Görüşme yapmadan yazma. (305 projenin 248 tanesinde (%91) görüşme izi var; 205 tanesinde (%75) kaynakçada açıkça görüşme maddesi duruyor.)
İki görüşmeci taban, üç-dört görüşmeci üst çeyreğin işi. Tek görüşmeciyle kalma. (Görüşmeci sayısı medyanı 2.0, çeyrekler 1.0-3.0, en yüksek 11. Kompozit skorun üst çeyreğinde medyan 2.0, alt çeyreğinde 1.0.)
Kaynakçada 15 madde orta nokta, 21 madde üst çeyrek. 9 maddede kalırsan alt çeyrektesin. (Kaynakça maddesi medyanı 15 (q1 11.0, q3 21.0); üst çeyrek medyanı 21.5, alt çeyrek medyanı 9.0.)
Atıf dipnotla yapılır (Chicago notes-bibliography). Parantez içi yazar-yıl kullanma. (Metni sağlam okunan 272 projenin 254 tanesinde (%93) dipnot kanıtı var; parantez içi atfı baskın olan 0 proje.)
Dipnot yoğunluğu kaynakça uzunluğundan bağımsız değil: kaynak sayısı artıyorsa dipnot da artmalı. Kaynakçayı doldurup metinde atıf yapmamak görünür bir zayıflık. (Kaynakça uzunluğu ile üst-simge dipnot işareti arasında Spearman 0.539; 15 projede 3’ten fazla kaynakça maddesi var ama metin içi atıf izi yok.)
İskelet standart: Özet/Abstract, İçindekiler, Giriş, gövde, Sonuç, Kaynakça, Ekler. Bu yedi parçayı kurmadan teslim etme. (Kaynakça %95, Özet/Abstract %88, Sonuç %81, İçindekiler %79, Giriş %75, Ekler %41 oranda görülüyor; altı çekirdek bölümün tamamı 91 projede var.)
Ek koy. Görüşme transkripti ya da belge/fotoğraf eki üst çeyreği alt çeyrekten ayıran en keskin görünür fark. (Ekler bölümü genel oranda %41; üst çeyrekte %74, alt çeyrekte %13.)
Hedef uzunluk: gövde ~4200 kelime, künyede 21 sayfa. 3500 kelimenin altında kalan projeler alt çeyrekte yoğunlaşıyor. (Gövde kelime medyanı 4220.0 (q1 3559.2, q3 4979.8), sayfa medyanı 21; üst çeyrek kelime medyanı 4926.0, alt çeyrek 3550.5.)
Girişe genel "tarih boyunca" çerçeveyle başlamak yaygın ama ayırt edici değil; araştırma sorusunu ilk paragrafta söylemek azınlıkta kalan bir hamle. (Açılış hamlesi: doğrudan konu anlatısı %39, geniş tarihsel çerçeve %21, araştırma sorusu/amaç %10, kişisel bağlantı %1.)
Sonucu boşluğa bırakma: projelerin beşte biri belirgin bir kapanış hamlesi olmadan bitiyor. En yaygın ise geçerli hamle konuyu bugüne bağlamak. (Kapanış: bugüne bağlama %32, belirgin hamle yok %19, değerlendirme %12, özetleyici %11, yöntem yansıması %4.)
Birincil kaynağı çeşitlendir: görüşmenin yanına gazete, resmî arşiv, kurum kaydı ya da aile arşivi ekle. Üst çeyrek tipik olarak üç farklı birincil kaynak türü kullanıyor. (Birincil kaynak çeşitliliği medyanı 2.0; üst çeyrekte 3.0, alt çeyrekte 1.0. Gazete %61, resmî arşiv %19, kurum kaydı %12, aile arşivi %6 projede geçiyor.)
Görsel kullanıyorsan numaralandırıp metinde referans ver. Bu neredeyse hiç yapılmıyor, yapan azınlıkta ayrışıyor. (Sadece 27 projede (%9) "Şekil/Resim/Fotoğraf/Tablo N" biçimli görsel atfı bulundu.)
Görüşme için izin/etik notu düşmek nadir; bir cümleyle yazmak seni azınlığa katıyor ve maliyeti yok. (Görüşme yapan 248 projenin yalnızca 21 tanesinde (%8) görüşme çevresinde izin/onam/gizlilik ifadesi geçiyor.)
Web kaynağına yaslanmak normal ama tek başına yeterli değil: maddelerin altı kadarı web, geri kalanı basılı. (Kaynakça maddelerinin %18’i URL içeriyor; 179 proje en az bir web kaynağı kullanıyor, yalnızca 1 proje tamamen web kaynaklı.)
Bu sayfadaki hiçbir proje metnini okuyamıyoruz, künyelerini okuyoruz. Tam metin kampüs ağından ya da Bilkent VPN'inden açılıyor, dışarıdan açılmıyor. Yani bir projeyi içeriden görmek istiyorsan kampüste aç ya da VPN kur.
Hangi konu türü kaç kez çalışılmış
En kalabalık on tür. Kalabalık tür kötü tür değil, tekrar riski yüksek tür.
Müzik, sinema, tiyatro, edebiyat, görsel sanat746
Sınıflandırılamayan (çıplak özel ad başlığı)721
Kişi biyografisi ve sözlü tarih551
Okul, üniversite, eğitim kurumu395
Göç, mübadele, aile tarihi368
Siyaset, parti, darbe, toplumsal hareket341
İşletme, dükkân, marka, şirket326
Spor kulübü, sporcu, spor dalı297
Dergi, gazete, basın-yayın273
Dernek, vakıf, oda, sendika217
Başlık kalıpları
Beş kalıp, kaç başlıkta geçtiğiyle. Başlığın kalıba düşmesi projenin zayıf olduğunu göstermez ancak konunun ne sorduğunu söylemediğini gösterir.
... tarihi / tarihçesi627
Başlıkların %10,9'u
kuruluşu ve gelişimi426
... üzerindeki etkisi369
YYYY-YYYY yılları arasında236
Kalıp değil çerçeve, kullanılabilir
Türkiye'nin ilk ...138
Başlıkta ne öne çıkıyor
Başlık üzerinden sayıldı. Anlatı işareti taşıyan başlıklar arşivin beşte birine yakın.
3000 kelimelik gövde arşivde tipik olarak yirmi sayfa civarı bir dosyaya dönüşüyor. Fark kapak, özetler, içindekiler, ekler ve kaynakçadan geliyor.
Ölçü
Değer
Medyan sayfa
21
Alt çeyrek, üst çeyrek
17 ve 27
10 ile 40 sayfa arası
%90,9
En kısa, en uzun
1 ve 186 sayfa
Tam beş yazarlı
4700 proje, %81,7
Dört yazarlı
697 proje
Altı yazarlı
149 proje
Künyede dil alanı Türkçe
5644 kayıt
Taslak geri bildiriminden çıkan yedi kural
Aşağıdakiler gerçek taslak notlarından. Solda öğrencinin yaptığı, sağda istenen. Hepsi biçim ya da yapı meselesi, yani yazının kalitesiyle ilgisi yok.
Önce nokta, sonra dipnot
taslak
Cümle bitiyor, dipnot numarası noktadan önce konuyor.
final
Cümle bitiyor, nokta konuyor, dipnot numarası noktadan sonra geliyor.
Not aynen şöyle: ÖNCE NOKTA SONRA DİPNOT, DÜZELTİN HEPSİNİ. Bir taslakta bu hata onlarca yerde tekrarlanıyor, o yüzden tek tek düzeltmek yerine yazarken alışkanlık yap.
Önce tırnak, sonra dipnot
taslak
Alıntı kapanıyor, dipnot numarası tırnağın içine konuyor.
final
Alıntı kapanıyor, kapanış tırnağı geliyor, dipnot numarası tırnaktan sonra geliyor.
Not aynen şöyle: ÖNCE TIRNAK SONRA DİPNOT.
Uzun alıntı bloklanır
taslak
3 satırı geçen doğrudan alıntı tırnak içinde, metnin akışında bırakılıyor.
final
3 satırı geçen alıntı alt satırdan başlıyor, 1 cm girintili, tırnaksız, tek satır aralığıyla blok hâlinde yazılıyor, dipnot bloğun sonunda.
Not aynen şöyle: DOĞRUDAN ALINTI BÖYLE VERİLMEZ. Ölçüt satır sayısı, kelime sayısı değil.
Giriş bölümü atlanmaz
taslak
Metin doğrudan ilk alt başlıkla başlıyor.
final
Kapak ve içindekilerden sonra bir giriş bölümü var, konuyu, kapsamı ve soruyu kuruyor.
Not aynen şöyle: GİRİŞ NEREDE?
Ana başlığın altında kendi metni olur
taslak
Ana başlık yazılıyor, hemen altına bölüm 1.1 giriyor.
final
Ana başlığın altında ilk alt başlıktan önce o bölümün ne yapacağını anlatan bir metin var.
Not aynen şöyle: ANA BAŞLIK VE YAZISI NEREDE?
Sayfa numaraları kesintisiz akar
taslak
Ön kısımda numaralandırma bir yerde bitiyor, giriş yeni bir numarayla başlıyor.
final
Ön kısmın numarası nerede bittiyse giriş oradan devam ediyor, içindekilerdeki numara metindeki numarayla aynı.
Not aynen şöyle: MADEM SAYFA NUMARALARINIZ BÖYLE, GİRİŞ KISMI DA 5'TEN DEVAM ETSEYDİ.
Sözlü kaynak dipnotta görünür
taslak
Röportaj yapılmış, metinde anlatılanlar kullanılmış ancak dipnotta görüşme geçmiyor.
final
Her görüşme dipnotta adı, yeri ve tarihiyle geçiyor, kaynakçada birincil kaynak başlığı altında duruyor.
Not aynen şöyle: EN ÖNEMLİ SORU İSE SÖZLÜ KAYNAK NEREDE? Bu ders birincil kaynağı zorunlu tutuyor, dipnotta görünmeyen görüşme yok sayılıyor.
Tam metinler eklere gider
taslak
Şarkı sözleri, şiir ya da mektubun tamamı gövdenin içine konuyor.
final
Gövdede eserin adı ve bağlamı var, tam metin ekler kısmında.
Not aynen şöyle: ESERLERİN İSİMLERİNİ YAZIDA VEREBİLİRSİNİZ ANCAK BÖYLE BÜTÜN SÖZLERİ VERECEKSENİZ BUNU EKLER KISMINDA YAPIN. 3000 kelime sınırı olan bir metinde bu aynı zamanda yer kazandırıyor.
Taslağı vermeden önce bu sekizini ara
Yukarıdaki notların hepsi Ctrl+F ile aranabilir hatalar. On dakika sürüyor.
Bütün dipnot numaralarını gözden geçir: noktadan sonra mı.
Bütün alıntıları gözden geçir: kapanış tırnağından sonra mı.
Üç satırı geçen alıntı var mı, varsa bloklandı mı.
Giriş başlığı var mı.
Her ana başlığın altında alt başlıktan önce metin var mı.
İçindekilerdeki sayfa numaraları metindekilerle aynı mı.
Yaptığınız her görüşme dipnotta geçiyor mu.
Gövdede yer alan uzun alıntılar ekler kısmına taşınabilir mi.
Yıl kırılımı
Yıl başına kaç proje ve o yılın medyan sayfa sayısı. Proje indeksinde her yılın kendi sayfası var.
Kendi projeniz de bittiğinde aynı yere aynı lisansla konuyor: CC BY-NC-SA. Yani iki yıl sonra başka bir takım sizin künyenizi bu listede görecek. En iyi 10 proje ayrıca ödüllendiriliyor, tören sonraki akademik yılın başında yapılıyor.