defter*
defter / katalog / PHYS 102

PHYS 102 General Physics II

Türkçe kataloğunda Genel Fizik II diye geçiyor.

PHYS 102 is where electricity and magnetism stop being separate chapters and start fitting together as one theory, building from Coulomb's law and Gauss's law up through Faraday's law and finally Maxwell's equations, which predict light itself as an electromagnetic wave. Expect weekly problem sets that lean heavily on vector calculus, two midterms plus a final that test whether you can actually set up the integrals rather than recall formulas, and a lab component with written reports. It's the second half of the freshman physics sequence after PHYS 101 and a hard prerequisite for almost every engineering and physics course downstream, so the goal is fluency, not just passing.

Ders notlarını aç →

Kredi 4 ECTS 6.5 Fakülte Fen Fakültesi Bölüm Fizik Materyal 256 Koordinatör Sevilay Sevinçli Müfredat Y1 Bahar
Ön koşul MATH 101 veya MATH 111 veya MATH 113 veya PHYS 101 veya PHYS 111

PHYS 102 zor mu?

Son 56 dönemde dersin ortalaması 2,20 (17.518 öğrencinin notu, 4,00 üzerinden), yani sınıf ortalaması C+ civarında. Zorluk hocaya ve şubeye göre değişir; ölçülebilir olan bu sayı. Diğer derslerle karşılaştır →

PHYS 102 dersinde kaç midterm var, ağırlıkları ne?

İzlencede 2 midterm var, ağırlıkları %20, %20 (toplam %40). Final %30. Kalan %30 dersin öteki kalemlerinde. Tam dağılım aşağıda.

PHYS 102 dersinin ön koşulu var mı?

Evet. Bilkent kataloğuna göre ön koşulu: MATH 101 veya MATH 111 veya MATH 113 veya PHYS 101 veya PHYS 111.

PHYS 102 bu dönem kim veriyor?

2026-2027 Güz döneminde 5 şube açık, dersi Manouchehr Takrimi, Aydın Cem Keser, Ali Ulvi Yılmazer, Sevilay Sevinçli veriyor. Şube saatleri ve kontenjanlar aşağıda.

PHYS 102 dersinde hangi kitap okunuyor?

İzlencede zorunlu kitap: D. Giancoli, Physics for Scientists and Engineers with Modern Physics, (5th Ed.), Pearson. İzlence toplam 2 kaynak sayıyor.

PHYS 102 kaç kredi?

4 Bilkent kredisi, 6,5 AKTS.

Haftalık müfredat 14 hafta

Hafta 114–20 Eyl
Elektrik yükü ve elektrik alanı
Electric Charge and Electric Field
electric chargeelectric field
Hafta 221–27 Eyl
Elektrik yükü ve elektrik alanı
Electric Charge and Electric Field
electric chargeelectric field
Hafta 328 Eyl – 4 Eki
Gauss yasası
Gauss`s law
Hafta 45–11 Eki
Elektrik potansiyeli
Electric Potential
electric potential
Hafta 512–18 Eki
Eksik konuların telafisi ve genel tekrar
Catch up and Review
tekrar
Hafta 619–25 Eki
Kapasitans, Dielektrik ve Enerji Depolama
Capacitance, Dielectrics, Electric Energy Storage
kapasitansdielektrikelectric energy storage
Hafta 726 Eki – 1 Kas
Elektrik akımı ve direnç
Electric Current and Resistance
electric currentresistance
Hafta 82–8 Kas
Doğru akım devreleri
Direct-Current Circuits
direct-current circuit
Hafta 99–15 Kas
Manyetizma
Magnetism
Hafta 1016–22 Kas
Eksik konuların telafisi ve genel tekrar
Catch up and Review
tekrar
Hafta 1123–29 Kas
Manyetik alanın kaynakları
Sources of Magnetic Field
magnetic fieldmanyetik alan kaynakları
Hafta 1230 Kas – 6 Ara
Elektromanyetik indüksiyon ve Faraday's Law
Electromagnetic Induction and Faraday’s Law
electromagnetic inductionFaraday's Law
Hafta 137–13 Ara
Inductance, elektromanyetik salınımlar ve AC circuits
Inductance, Electromagnetic Oscillations, and AC Circuits
inductanceelektromanyetik salınımAC circuits
Hafta 1414–20 Ara
Maxwell denklemleri ve electromagnetic waves
Maxwell’s Equations and Electromagnetic Waves
Maxwell's equationselectromagnetic waves

Değerlendirme 100% · 5 adım

20%
20%
10%
30%
20%
Midterm Midterm 1, Midterm 2 40%
Quiz Quiz Total 10%
Final Final 30%
Lab work Lab 20%
en büyük tek kalem %30 · sınav ağırlığı %80 · 56 dönem ortalaması 2.20 (17518 öğrenci) nasıl hesaplanıyor
Notunu hesapla
KalemAğırlık Notun (100 üzerinden)
Midterm 1%20
Midterm 2%20
Quiz Total%10
Final%30
Lab%20
Bildiğin notları gir; girmediklerin hesaba katılmaz.

Ağırlıklar PHYS 102 izlencesinden. Hocanın bu dönemki dağılımı farklı olabilir; bağlayıcı olan ders izlencesidir. Harf notu sınırlarını hoca belirliyor, o yüzden hedefi sen giriyorsun. İzlencede FZ şartı var, sayfanın sonundaki kutuda.

Önerilen kaynaklar 2 kitap

📕
Zorunlu
D. Giancoli, Physics for Scientists and Engineers with Modern Physics, (5th Ed.), Pearson
📖
Önerilen
Fundamentals of Physics, Halliday / Resnic / Walker, 6th Edition, Wiley
Kütüphanede var mı: 2 kitap arandı · e-kitap rafında 6 kaynak

Kitabı almadan önce bak. Baskı farkı önemli: baskı değişince alıştırma numaraları kayıyor, yani ödevdeki soru numarası başka bir soruya denk gelebilir.

Kütüphanede e-kitap olarak duran 6 kaynak

Ders kitabının kendisi e-kitap değil, ama bunlar aynı konuyu anlatıyor ve kütüphane hesabınla açılıyor. Her satır hangi haftalara denk geldiğini yazıyor.

  • e-kitapWayne M. Saslow, Electricity, Magnetism, and Light, Academic Press, 2002kampüs içi | VPN ileBölüm sırası PHYS 102'nin hafta sırasıyla neredeyse aynı gidiyor; standart birinci sınıf kitabından biraz daha ileri ama matematiği açık açık yazılmış. Bölüm 2-3 ("Coulomb's Law for Static Electricity", "The Electric Field") 1-2. bölümlere, bölüm 4 ("Gauss's Law") 3. bölüme, bölüm 5 ("Electrical Potential Energy and Electrical Potential") 4. bölüme, bölüm 6 ("Capacitance") 6. bölüme, bölüm 7 ("Ohm's Law") 7. bölüme, bölüm 8 ("Batteries, Kirchhoff's Rules, and Complex Circuits") 8. bölüme, bölüm 9-10 ("The Magnetism of Magnets", "How Electric Currents Interact with Magnetic Fields") 9. bölüme, bölüm 11 ("The Biot-Savart Law and Ampere's Law") 11. bölüme, bölüm 12 ("Faraday's Law") 12. bölüme denk geliyor.
  • e-kitapE. R. Dobbs, Basic Electromagnetism, Springer, 1993kampüs içi | VPN ileElektrostatikten Maxwell denklemlerine ve elektromanyetik dalgalara kadar tek bir hatta gidiyor; ince olduğu için dönem sonu tekrarında baştan sona okunabilir. Bölüm 2 ("Electrostatics": Coulomb yasası, Gauss yasası, elektrik potansiyeli, elektrostatik enerji, dielektrikler) 1-4. ve 6. bölümlere, bölüm 4 ("Magnetostatics": akım, Lorentz kuvveti, Biot-Savart, Ampere yasası) 7. ve 9. ve 11. bölümlere, bölüm 5 ("Electromagnetism": Faraday yasası ve uygulamaları) 12. bölüme, bölüm 6 ("Magnetism") 9. bölüme, Maxwell denklemleri ve dalgalar 14. bölüme denk geliyor.
  • e-kitapHafez A. Radi, John O. Rasmussen, Principles of Physics: For Scientists and Engineers, Springer, 2013kampüs içi | VPN ileGiancoli'nin elektrik-manyetizma yarısının e-kitap karşılığı; alıştırmaların cevapları kitabın içinde. Part 5 "Electricity": "Electric Force and Fields" 1-2. bölümlere, "Gauss's Law" 3. bölüme, "Electric Potential" 4. bölüme, "Capacitors and Capacitance" 6. bölüme, "Electric Circuits" 7-8. bölümlere; Part 6 "Magnetism": "Magnetic Field" 9. bölüme, "Sources of the Magnetic Field" 11. bölüme, "Faraday's Law" 12. bölüme, "Inductance" 13. bölüme denk geliyor.
  • e-kitapFelix Salazar Bloise, Rafael Medina Ferro, Ana Bayon Rojo, Francisco Gascon Latasa, Solved Problems in Electromagnetics, Springer, 2017kampüs içi | VPN ileHer bölüm kısa teori ile açılıp kolaydan zora sıralanmış çözümlü problemlerle devam ediyor; PHYS 102'nin problem ağırlıklı ölçme biçimine göre kurulmuş. "Static electric field in vacuum" 1-3. bölümlere, "Static electric field in dielectrics" 6. bölüme, "Electric current" 7-8. bölümlere, "Magnetostatics" ve "Static magnetic field in presence of matter" 9. ve 11. bölümlere, "Electromagnetic induction" 12. bölüme, "Energy of the electromagnetic field" 13. bölüme, "Maxwell equations" ve "Electromagnetic waves" 14. bölüme denk geliyor.
  • e-kitapS. P. Strelkov, D. V. Sivukhin ve ark., Problems in Undergraduate Physics, Volume II: Electricity and Magnetism, Pergamon Press, 1965kampüs içi | VPN ileSadece soru ve çözüm: kitabın ikinci yarısı birinci yarısındaki her sorunun cevabını veriyor, yani kendi kendini ölçmeye yarıyor. "Electrostatics" 1-4. bölümlere, "Direct current laws" 7-8. bölümlere, "Permanent magnets" ve "The magnetic field of a current" 9. ve 11. bölümlere, "Electromagnetic induction" 12. bölüme, "Alternating currents" 13. bölüme, "Electromagnetic waves" 14. bölüme denk geliyor.
  • e-kitapR. K. Tyagi, Elements of Electricity and Magnetism: Theory and Applications, CRC Press, 2024kampüs içi | VPN ileLisans birinci sınıf seviyesine yazılmış güncel bir kitap, her bölümün sonunda çözümlü problem var. Coulomb yasası ve eşpotansiyel yüzeyler 1-2. bölümlere, elektrik potansiyeli 4. bölüme, kondansatör ve dielektrikler 6. bölüme, Biot-Savart yasası 11. bölüme, RL devresi 13. bölüme, yer değiştirme akımı ve elektromanyetik dalga denklemi 14. bölüme denk geliyor.

Dersin kendi kitabı Giancoli'nin e-kitabı yok (PHYS 101 ile aynı kayıt), Purcell ve Griffiths'in de yok. 5. ve 10. bölümler (Review and Consolidation I ve II) yeni konu içermediği için ayrıca kitap aranmadı. 13. bölümdeki AC devreleri ve LC/RLC salınımları en zayıf kapsanan konu: 'lc rlc circuits alternating current' 0 sonuç verdi, Strelkov'un "Alternating currents" bölümü ve Tyagi'nin RL devresi bölümü dışında bu haftaya özel bir e-kitap bulunamadı.

Dersin kendi kaynakları 7 bağlantı

Bunları biz yazmadık: bölümün ya da programın kendi yayımladığı sayfalar. Bir çelişki olursa bağlayıcı olan onlar.

Lab projesi
  • Bireysel.
  • Kılavuzdaki deneyin aynısı olamaz.
  • Öneri + final rapor, Moodle'a PDF.
  • Yapay zekâ yasak.

Telefon sensörleri açıkça tavsiye ediliyor: ivmeölçer, jiroskop, manyetometre, barometre.

kuralların kendisi
Proje fikri arıyorsan: 4 öneri

Bunlar bizim önerimiz, resmî liste değil. Kılavuzdaki üç deney elektriksel ölçme, eşpotansiyel çizgileri ve RC devreleri, bu üçünün aynısını önerme. Aşağıdakiler bilerek o üçünün dışında.

Manyetometre bu dersin en kullanışlı telefon sensörü: mikrotesla düzeyinde alanı üç eksende okuyor.

  • Mıknatısın alanı uzaklıkla nasıl azalıyor
    ne ölçüyorsun Bir çubuk mıknatısı cetvel üzerinde sabitle, telefonun manyetometresini eksen boyunca 2 cm'den 20 cm'ye kaydırarak alanı ölç. Dünya'nın alanını mıknatıs yokken ölçüp çıkar.
    hangi yasayı sınıyor Dipol alanı. Ders kitabı dipolün uzak alanını 1/r³ verir; yakın mesafede çubuk noktasal dipol değildir.
    başarılı sonuç neye benzer Log-log grafiğinin eğimi uzak mesafede -3'e yaklaşıyor. Yakında eğim daha sığ çıkıyor ve bu bir hata değil, çubuğun sonlu uzunluğunun kendisi. Kırılma noktasının mıknatıs boyuyla ilişkisini göstermek projenin özgün kısmı.
    bilinen tuzağı Manyetometre telefonun neresinde, onu önce bul (mıknatısı yavaşça gezdirip en büyük okumayı ara). Sabit koordinat olmadan bütün ölçüm kayar.
  • Dünya'nın manyetik alanı ve eğim açısı
    ne ölçüyorsun Telefonu üç eksende çevirerek alanın büyüklüğünü ve yatayla yaptığı açıyı ölç. Metalden ve elektronikten uzakta, birkaç ayrı yerde tekrarla.
    hangi yasayı sınıyor Dünya'nın alanı bir dipol alanı. Ankara için beklenen büyüklük ve eğim açısı IGRF modelinden bakılabilir.
    başarılı sonuç neye benzer Büyüklük 45-50 µT dolayında. Eğim açısı Ankara'da yaklaşık 55° bekleniyor (jeomanyetik enleme göre 53-57 arası çıkıyor); kesin değeri IGRF modelinden bak. Ölçtüğün değerin modelden sapması, projede tartışacağın şey: bina çeliği mi, telefonun kendi kalibrasyonu mu.
    bilinen tuzağı Binaların içi alanı ciddi bozuyor. Aynı ölçümü hem içeride hem açık alanda yapıp farkı göstermek projeyi zayıflatmaz, güçlendirir.
  • Akımdan geçen telin alanı: Ampere yasası
    ne ölçüyorsun Düz bir teli akım kaynağına bağla, akımı kademeli değiştir ve telden sabit uzaklıkta alanı manyetometreyle oku. Sonra akımı sabit tutup uzaklığı değiştir.
    hangi yasayı sınıyor B = µ₀I/2πr. İki ayrı bağımlılığı ayrı ayrı sınıyorsun: akımla doğrusal, uzaklıkla 1/r.
    başarılı sonuç neye benzer B-I grafiği orijinden geçen doğru, eğiminden µ₀ çıkıyor. Bulduğun µ₀ gerçek değerin %20'si içindeyse ölçüm iyi demektir.
    bilinen tuzağı Ölçek: 1 A akımda telden 1 cm'de alan 20 µT, 5 cm'de 4 µT. Dünya'nın alanı da yaklaşık 47 µT, yani yakın mesafede bile aynı mertebede. Akımı açıp kapatıp FARK almak şart, yoksa ölçtüğün şey Dünya'nın alanı olur.
  • Manyetik kalkanlama: hangi malzeme alanı kesiyor
    ne ölçüyorsun Mıknatıs ile telefon arasına eşit kalınlıkta alüminyum, bakır, plastik ve demir/çelik levha koy; her birinde alanı ölç.
    hangi yasayı sınıyor Manyetik geçirgenlik. Elektriği ileten malzeme statik manyetik alanı kesmez; ferromanyetik malzeme keser.
    başarılı sonuç neye benzer Alüminyum ve bakır alanı neredeyse hiç değiştirmiyor, çelik belirgin şekilde azaltıyor. 'İletken kalkan' sezgisinin statik alanda YANLIŞ olduğunu ölçmüş olursun; bu ders kitabının bir kenar notunu deneye çeviriyor.
    bilinen tuzağı Levhaların kalınlığı ve mıknatıs uzaklığı birebir aynı kalmalı, yoksa ölçtüğün şey geometri olur.
Bu ders şubeye göre ne kadar değişiyor

Bu dönem 5 şube, 4 ayrı hoca. Kaynağı dersin kendi programı, elle yazılmadı.

Neye dayanıyorSTARS izlencesi hafta hafta, artı bölümün bütün şubeler için tuttuğu ortak ders sitesi.

Şubede ne değişirPHYS 101'le aynı düzen: sınavlar ortak, çözümler sınavdan sonra siteye konuyor. Midterm tarihleri 101 ile AYNI gün, ikisini birlikte alıyorsan sınav çakışmasını kontrol et.

Review haftaları
STARS 5. ve 10. haftayı review diyor
Bölümün dönem planı 6. ve 11. hafta diyor
Hafta etiketlerimiz STARS'tan; sınav haftasını bölümün planından doğrula.
İzlence PDF'inin başlığındaki yıl
Dosya başlığı '2025-2026 Fall' yazıyor
İçindeki bütün tarihler 2026-27 ve dönem planı da öyle diyor
Başlıktaki yıl güncellenmemiş. İçerik güncel, dosyayı 'eski' diye atma.

Bu dersi alınca · 4 öğrenme çıktısı

Bilkent'in resmî syllabus'ünden. Sağdaki etiket o çıktının hangi değerlendirmeyle ölçüldüğünü söylüyor.

Ders notları

Paylaşılan materyaller

ders notu58final2

Bu materyalleri indiremezsin: ham dosyaları yayınlamıyoruz, burada indirilecek bir arşiv yok. Dosya adlarını da yazmıyoruz — yükleyenler anonim ama dosya adında isim geçebiliyor. Elimizde ne olduğunu göstermek için yalnız türlerini ve sayılarını basıyoruz: 256 parça. Yukarıdaki tür dağılımı bunların ilk 60 tanesinden sayıldı; kalan 196 parçanın türü bu sayfada dökülmüyor. Bunlardan çıkan ders notu bu sayfada: ders notu →

Geçmiş GPA dağılımı 56 dönem · ort. 2.20

DönemDers ort.
2025-2026 Summer 1.99 1 şube · 45 öğr
2025-2026 Spring 2.62 14 şube · 699 öğr
2024-2025 Summer 1.86 1 şube · 68 öğr
2024-2025 Spring 2.65 14 şube · 671 öğr
2024-2025 Fall 2.34 5 şube · 260 öğr
2023-2024 Summer 2.19 2 şube · 109 öğr
2023-2024 Spring 2.45 13 şube · 751 öğr
2023-2024 Fall 2.13 5 şube · 220 öğr
2022-2023 Summer 2.58 2 şube · 96 öğr
2022-2023 Spring 1.86 13 şube · 705 öğr

Dersin dönem ortalaması, o dönemin bütün şubeleri birlikte. Kaynak STARS'ın ders değerlendirme raporu. Rapor yalnız kampüs ağından ya da Bilkent VPN ile açılıyor: PHYS 102 raporu · Bilkent VPN bilgisi. Öğrenci anket cevaplarını defter'de tutmuyoruz. Tüm derslerin ortalamaları →

Bu dönem · 2026-2027 Güz · 5 şube · 256 kontenjan · 88 boş

haftada 3 saat ders + 3 saat lab/uygulama

Haftalık ızgarada 8 saat görünüyor, kayıt sistemi dersi 6 saat yazıyor. Arada 2 saat fark var. Bir kısmı yedek saat olabilir (Bilkent'te sık), kalanı laboratuvar/uygulama bloğu olarak ızgaraya yazılmış olabilir. Kesin dağılımı dönem başlayınca hoca söylüyor.

1
Pzt13:30–15:20EE-04Sal13:30–17:20Per08:30–10:20EE-04
0
kontenjan doldu
▾ 21 doldu · 21 gün
2
Sal13:30–15:20SA-Z20Per13:30–17:20Cum08:30–10:20SA-Z20
11
boş / 50
▾ 15 doldu · 21 gün
3
Pzt08:30–12:20Sal08:30–10:20SA-Z04Per13:30–15:20SA-Z04
13
boş / 50
▾ 15 doldu · 21 gün
4
Çar08:30–10:20SA-Z20Çar13:30–17:20Cum13:30–15:20SA-Z20
26
boş / 50
▾ 13 doldu · 21 gün
5
Pzt08:30–10:20SA-Z19Pzt13:30–17:20Çar13:30–15:20SA-Z19
38
boş / 50
▴ 2 açıldı
Her dönem açılıyorSon yıllarda 22 güz ve 39 bahar döneminde açılmış. Yaz okulunda da 23 kez açılmış. Kaçırırsan bir sonraki dönem tekrar bulabilirsin.

⚠️ FZ engelleyen şartlar

Weighted average of the two midterm grade must be at least 30, Laboratory Grade must be at least 60, Class attendance must be at least 70%.

Hocalar 4 bu dönem · 56 geçmiş

Bu dönem (2026-2027 Fall) · 5 section
Manouchehr Takrimi ×2, Aydın Cem Keser, Ali Ulvi Yılmazer, Sevilay Sevinçli
Geçmişte ders veren (56 kişi)
Şahin Büyükdağlı, Bilal Tanatar, Haldun Sevinçli, Ekmel Özbay, Emre Ozan Polat, Oğuz Gülseren, İbrahim Sarpkaya, Abdullah Demir, Mehmet Özgür Oktel, Ahmet Züfer Eriş, Mustafa Ordu, Ceren Sibel Sayın, Zeynep Ergönenç Yavaş, Seymur Jahangirov, Ceyhun Bulutay +41 kişi daha

Bu ders 8 bölümün müfredatında zorunlu.

Bilgisayar Mühendisliği 2. sınıf Bahar Elektrik-Elektronik Mühendisliği 1. sınıf Bahar Endüstri Mühendisliği 1. sınıf Bahar Fizik 1. sınıf Bahar Kimya 1. sınıf Bahar Makine Mühendisliği 1. sınıf Bahar Matematik 1. sınıf Bahar Moleküler Biyoloji ve Genetik 2. sınıf Bahar

Kutulardaki sınıf ve dönem, o bölümün müfredatının dersi hangi sırada önerdiği. Dersin fiilen hangi dönem açıldığı ayrı bir şey.

Bu ders 4 programın seçmeli havuzunda.

General Elective İngiliz Dili ve Edebiyatı · havuzda 686 ders Elective Psikoloji · havuzda 960 ders Restricted Elective Ekonomi · havuzda 1011 ders General Elective Bilişim Sistemleri ve Teknolojileri · havuzda 1119 ders Unrestricted Elective Ekonomi · havuzda 1369 ders

Havuz listesi bölümün QME müfredatından; en küçük havuzlar önce yazılıyor, çünkü büyük "serbest seçmeli" havuzunda olmak dersi anlatmıyor. Seçmeli havuzunda olmak o dersi alabileceğin anlamına gelmez: ön koşul ve kontenjan ayrıca geçerli.

Bunu alınca açılanlar · 7 ders PHYS 102'i ön koşul sayıyor

Aynı koddan diğer dersler · katalogda 47 PHYS dersi · PHYS nedir?