defter*
defter / katalog / PHYS 101

PHYS 101 General Physics I

Türkçe kataloğunda Genel Fizik I diye geçiyor.

Klasik mekanik baştan: ölçme ve vektörler, kinematik, Newton yasaları, sürtünme ve dairesel hareket, kütleçekim, iş ve enerji, momentum, dönme hareketi, salınımlar. Kitap Giancoli. İki midterm %20'şer, final %30, quizler %10 ve notun %20'si lab: kâğıtta hesapladığınızı bir de ölçüyorsunuz.

Ders notlarını aç →

Kredi 4 ECTS 6.5 Fakülte Fen Fakültesi Bölüm Fizik Materyal 236 Koordinatör Sevilay Sevinçli Müfredat Y1 Güz

PHYS 101 zor mu?

Son 57 dönemde dersin ortalaması 2,28 (18.198 öğrencinin notu, 4,00 üzerinden), yani sınıf ortalaması C+ civarında. Zorluk hocaya ve şubeye göre değişir; ölçülebilir olan bu sayı. Diğer derslerle karşılaştır →

PHYS 101 dersinde kaç midterm var, ağırlıkları ne?

İzlencede 2 midterm var, ağırlıkları %20, %20 (toplam %40). Final %30. Kalan %30 dersin öteki kalemlerinde. Tam dağılım aşağıda.

PHYS 101 dersinin ön koşulu var mı?

Bilkent kataloğunda bu ders için ön koşul yazılı değil.

PHYS 101 bu dönem kim veriyor?

2026-2027 Güz döneminde 14 şube açık, dersi Haldun Sevinçli, Manouchehr Takrimi, Emre Ozan Polat, Amirhoushang Bahrami ve 6 kişi daha veriyor. Şube saatleri ve kontenjanlar aşağıda.

PHYS 101 dersinde hangi kitap okunuyor?

İzlencede zorunlu kitap: D. Giancoli, Physics for Scientists and Engineers with Modern Physics, (5th Ed.), Pearson.

PHYS 101 kaç kredi?

4 Bilkent kredisi, 6,5 AKTS.

Haftalık müfredat 14 hafta

Hafta 114–20 Eyl
Giriş: ölçüm ve tahmin yapma
Introduction, Measurement, Estimating
measurementestimating
Hafta 221–27 Eyl
Tek boyutta hareket: kinematik
Describing Motion: Kinematics in one Dimension
kinematicstek boyutlu hareket
Hafta 328 Eyl – 4 Eki
İki ve üç boyutta kinematics; vektörler
Kinematics in Two or Three Dimensions; Vectors
kinematicsvektöriki boyutüç boyut
Hafta 45–11 Eki
Dinamik: Newton'un hareket yasaları
Dynamics: Newton’s Laws of Motion
Newton's Laws of Motiondynamics
Hafta 512–18 Eki
Eksik konuların telafisi ve genel tekrar
Catch up and Review
tekrar
Hafta 619–25 Eki
Newton yasaları: sürtünme, dairesel hareket, drag
Using Newton’s Laws: Friction, Circular Motion, Drag Forces
Newton yasalarıfrictioncircular motiondrag force
Hafta 726 Eki – 1 Kas
Kütleçekim ve Newton sentezi
Gravitation and Newton’s Synthesis
gravitationNewton's synthesis
Hafta 82–8 Kas
İş ve enerji
Work and Energy
workenergy
Hafta 99–15 Kas
Enerjinin korunumu (conservation of energy)
Conservation of Energy
conservation of energyenerji
Hafta 1016–22 Kas
Eksik konuların telafisi ve genel tekrar
Catch up and Review
tekrar
Hafta 1123–29 Kas
Doğrusal momentum
Linear Momentum
linear momentum
Hafta 1230 Kas – 6 Ara
Dönme hareketi
Rotational Motion
rotational motion
Hafta 137–13 Ara
Açısal momentum ve genel dönme
Angular Momentum; General Rotation
angular momentumgeneral rotation
Hafta 1414–20 Ara
Salınımlar
Oscillations
salınım

Değerlendirme 100% · 5 adım

20%
20%
10%
30%
20%
Midterm Midterm 1, Midterm 2 40%
Quiz Quiz Total 10%
Final Final 30%
Lab work Lab Grade 20%
en büyük tek kalem %30 · sınav ağırlığı %80 · 57 dönem ortalaması 2.28 (18198 öğrenci) nasıl hesaplanıyor
Notunu hesapla
KalemAğırlık Notun (100 üzerinden)
Midterm 1%20
Midterm 2%20
Quiz Total%10
Final%30
Lab Grade%20
Bildiğin notları gir; girmediklerin hesaba katılmaz.

Ağırlıklar PHYS 101 izlencesinden. Hocanın bu dönemki dağılımı farklı olabilir; bağlayıcı olan ders izlencesidir. Harf notu sınırlarını hoca belirliyor, o yüzden hedefi sen giriyorsun. İzlencede FZ şartı var, sayfanın sonundaki kutuda.

Önerilen kaynaklar 1 kitap

📕
Zorunlu
D. Giancoli, Physics for Scientists and Engineers with Modern Physics, (5th Ed.), Pearson
Kütüphanede var mı: 1 kitap arandı · e-kitap rafında 6 kaynak

Kitabı almadan önce bak. Baskı farkı önemli: baskı değişince alıştırma numaraları kayıyor, yani ödevdeki soru numarası başka bir soruya denk gelebilir.

Kütüphanede e-kitap olarak duran 6 kaynak

Ders kitabının kendisi e-kitap değil, ama bunlar aynı konuyu anlatıyor ve kütüphane hesabınla açılıyor. Her satır hangi haftalara denk geldiğini yazıyor.

  • e-kitapSalma Alrasheed, Principles of Mechanics: Fundamental University Physics, Springer, 2019açık erişim (yayıncı kaydının 520 alanı 'This open access textbook' diyor; bağlantıdan doğrula)Bölüm listesi PHYS 101'in 14 haftasıyla neredeyse birebir aynı ve yayıncı kaydı kitabın açık erişim olduğunu söylüyor, yani ücretsiz. "Units and Vectors" 1. bölüme, "Kinematics" 2-3. bölümlere, "Newton's Laws" 4. bölüme, "Work and Energy" 8-9. bölümlere, "Impulse, Momentum and Collisions" ve "System of Particles" 11. bölüme, "Rotation of Rigid Bodies" ve "Rolling and Static Equilibrium" 12-13. bölümlere, "Central Force Motion" 7. bölüme (Gravitation), "Oscillatory Motion" 14. bölüme denk geliyor.
  • e-kitapHafez A. Radi, John O. Rasmussen, Principles of Physics: For Scientists and Engineers, Springer, 2013kampüs içi | VPN ileGiancoli'nin yerini tutacak tek kitap: aynı seviyede, calculus kullanan, cevapları verilmiş alıştırmalı bir birinci sınıf fizik kitabı, hem PHYS 101 hem PHYS 102 içinde. "Units and Dimensions" ve "Vectors" 1. bölüme, "Motion in One Dimension" 2. bölüme, "Motion in Two Dimensions" 3. bölüme, "Force and Motion" 4. ve 6. bölümlere, "Work, Energy, Momentum, Power, Gravitation" 7-9. ve 11. bölümlere, "Oscillations and Wave Motion" 14. bölüme denk geliyor.
  • e-kitapJens M. Knudsen, Poul G. Hjorth, Elements of Newtonian Mechanics, 3. gözden geçirilmiş baskı, Springer, 2000kampüs içi | VPN ile100'den fazla çözümlü problem ve 89 işlenmiş örnek var; eylemsiz referans sistemi sorunu kitabın başından sonuna kadar takip edildiği için 'neden bu denklem bu çerçevede geçerli' sorusu havada kalmıyor. Bölüm 2 ("Newton's Five Laws") 4. bölüme, bölüm 6 ("Motion in Accelerated Reference Frames": merkezkaç, Coriolis, Foucault sarkacı) 6. bölüme, bölüm 3 ve 14 ("Gravitational and Inertial Mass", "The Motion of the Planets") 7. bölüme, bölüm 8 ("Energy") 8-9. bölümlere, bölüm 9-10 ("The Center of Mass", "The Angular Momentum Theorem") 11. ve 13. bölümlere, bölüm 11 ve 13 ("Rotation of a Rigid Body", "The General Motion of a Rigid Body") 12-13. bölümlere, bölüm 15 ("Harmonic Oscillators") 14. bölüme denk geliyor.
  • e-kitapA. P. French, M. G. Ebison, Introduction to Classical Mechanics, Springer, 1986kampüs içi | VPN ileMekaniği uygulamalı matematik gibi değil fizik gibi anlatma niyetiyle yazılmış; ilk yedi haftanın kavram kısmı burada oturuyor. Bölüm 1 ("Space, time and motion": referans sistemleri, vektör toplama, polar koordinatlarda hız ve ivme, düzgün dairesel hareket) 1-3. bölümlere, bölüm 2 ("Forces": denge, tork, eylemsizlik, Newton'un ikinci yasası) 4. bölüme, bölüm 3 ("Using Newton's laws": sürtünmeli hareket, dirençli hareket, basit harmonik hareket) 6. ve 14. bölümlere, bölüm 4 ("Universal gravitation") 7. bölüme denk geliyor.
  • e-kitapDietmar Gross, Wolfgang Ehlers, Peter Wriggers, Jörg Schröder, Ralf Müller, Dynamics: Formulas and Problems (Engineering Mechanics 3), Springer, 2017kampüs içi | VPN ile190'dan fazla tam çözümlü problem; her bölüm formül sayfasıyla açılıyor, yani sınav öncesi tekrar için doğrudan kullanılabilir. Bölüm 1-2 ("Kinematics of a Point", "Kinetics of a Point Mass") 2-4. bölümlere, bölüm 3 ("Dynamics of a System of Point Masses") 8-9. ve 11. bölümlere, bölüm 6 ("Impact") 11. bölüme, bölüm 4-5 ("Kinematics of Rigid Bodies", "Kinetics of a Rigid Body") 12-13. bölümlere, bölüm 7 ("Vibrations") 14. bölüme, bölüm 8 ("Non-Inertial Reference Frames") 6. bölüme denk geliyor.
  • e-kitapArnt Inge Vistnes, Physics of Oscillations and Waves: With use of Matlab and Python, Springer, 2018kampüs içi | VPN ileSon haftanın tek konusu olan salınımları bir kitap boyu açıyor ve sönümlü/zorlanmış salınımı sayısal olarak da çözdürüyor. Bölüm 2 ("Free and damped oscillations") ve bölüm 3 ("Forced oscillations and resonance") 14. bölüme (Oscillations) denk geliyor; bölüm 4 ("Numerical methods") aynı konuyu CS 115'te öğrenilen Python ile çözmeye yarıyor.

Dersin kendi kitabı Giancoli, Physics for Scientists and Engineers (5. baskı) katalogda var ama yalnız basılı: 'giancoli physics scientists engineers' 6 kayıt döndürdü, hiçbirinin MARC 856 alanı yok. Halliday-Resnick, Serway ve OpenStax University Physics'in de e-kitabı yok. 5. ve 10. bölümler (Review and Consolidation I ve II) yeni konu içermediği için ayrıca kitap aranmadı.

Dersin kendi kaynakları 9 bağlantı

Bunları biz yazmadık: bölümün ya da programın kendi yayımladığı sayfalar. Bir çelişki olursa bağlayıcı olan onlar.

Lab projesi
  • Bireysel, grup projesi değil.
  • Lab kılavuzundaki üç deneyin aynısı önerilemez.
  • Önce öneri (proposal), sonra final rapor; ikisi de Moodle'a PDF.
  • Bu işte yapay zekâ kullanımı yasak.

Bölümün kendi sayfası telefon sensörlerini açıkça tavsiye ediyor: ivmeölçer, jiroskop, manyetometre, barometre.

kuralların kendisi
Proje fikri arıyorsan: 4 öneri

Bunlar bizim önerimiz, resmî bir liste değil. Dördü de kılavuzdaki üç deneyin (ölçme ve hatalar, hız ve ivme, çarpışmada momentum) aynısı değil, ama önerini yazmadan önce kılavuzu açıp kendin karşılaştır.

Hepsi telefonun kendi sensörleriyle yapılabilir. Bölümün sayfası ivmeölçer, jiroskop, manyetometre ve barometreyi açıkça tavsiye ediyor.

  • Sarkacın periyodu genliğe bağlı mı
    ne ölçüyorsun Telefonu sarkacın ucuna bağla, jiroskopla salınım açısını kaydet. Genliği 5°'den 60°'ye çıkararak her genlikte periyodu ölç.
    hangi yasayı sınıyor Küçük açı yaklaşımı. Ders boyunca periyodun genlikten bağımsız olduğu söylenir; bu yaklaşımın nerede bozulduğunu ölçüyorsun.
    başarılı sonuç neye benzer Periyot genlikle ARTIYOR. 30°'de yaklaşık %1,7, 60°'de yaklaşık %7,3 fazla (tam periyodun eliptik integralinden). Ölçtüğün eğri bu iki noktadan geçiyorsa yaklaşımın sınırını bulmuş olursun.
    bilinen tuzağı Sarkacı yeterince uzun yap (1 m üstü), yoksa telefonun kütlesi sistemi bozar.
  • Aynı ivmeyi iki ayrı yolla ölç: asansör
    ne ölçüyorsun Asansörde hem ivmeölçeri hem barometreyi kaydet. Barometrenin basınç eğrisinden yüksekliği, ivmeölçerden ivmeyi al.
    hangi yasayı sınıyor Kinematik. Yüksekliğin ikinci türevi ivmeye eşit olmalı; iki bağımsız sensör aynı sayıyı vermeli.
    başarılı sonuç neye benzer İvmeölçerin iki kez integrali, barometreden gelen yükseklikle uyuşuyor. Uyuşmuyorsa hatanın nerede biriktiğini (sensör sapması mı, basınç gürültüsü mü) göstermek projenin asıl bulgusu.
    bilinen tuzağı Barometre gürültülü; 1 Pa yaklaşık 8 cm demek. Filtrelemen gerekecek ve filtrenin kendisini gerekçelendirmen gerekir.
  • Yuvarlanan cismin eylemsizlik momenti
    ne ölçüyorsun Eğik düzlemde silindir, boru ve küre yuvarla; her birinin ivmesini ölç (telefon eğik düzlemde sabit dururken jiroskop, ya da videodan kare kare).
    hangi yasayı sınıyor Yuvarlanan cismin ivmesi a = g·sinθ/(1+k) ve k eylemsizlik momentinden gelir: dolu silindir 1/2, ince boru 1, dolu küre 2/5.
    başarılı sonuç neye benzer Üç cismin ivme sıralaması küre > silindir > boru ve oranlar 1/(1+k)'ye uyuyor. Kütleyle ve yarıçapla değişmiyor; bunu da ölçerek göstermek projeyi güçlendirir.
    bilinen tuzağı Kayma olmadığından emin ol, yoksa ölçtüğün şey sürtünme katsayısı olur.
  • Sürtünmeli düşüş: kâğıt filtreyle sınır hızı
    ne ölçüyorsun Üst üste 1, 2, 3, 4 kahve filtresi bırak; düşüş süresini sabit yükseklikten ölç. Kütle filtre sayısıyla doğrusal artıyor.
    hangi yasayı sınıyor Hıza bağlı direnç. Sınır hızı F_direnç = mg olduğunda kuruluyor; direnç v'ye mi v²'ye mi bağlı, bu ölçüm ayırıyor.
    başarılı sonuç neye benzer v_sınır kütlenin kareköküyle gidiyorsa direnç v² ile, doğrusal gidiyorsa v ile. Log-log grafiğinin eğimi 0,5'e mi 1'e mi yakın, cevap o.
    bilinen tuzağı Filtreler burkulmadan düşmeli; düşüş yüksekliği sınır hızına ulaşmaya yetmeli.
Bu ders şubeye göre ne kadar değişiyor

Bu dönem 14 şube, 10 ayrı hoca. Kaynağı dersin kendi programı, elle yazılmadı.

Neye dayanıyorDersin yayımlanan izlencesi (STARS) hafta hafta, artı bölümün bütün şubeler için tuttuğu ortak ders sitesi.

Şubede ne değişirSınavlar bütün şubelere aynı anda ortak veriliyor ve soruları sınav komitesi hazırlıyor; sınav sonrası çözümler siteye konuyor. Yani sınav tarafı şubeye göre değişmiyor. Ders anlatımı ve quiz ritmi hocaya göre değişebilir, bunu ölçmedik.

Review haftaları
STARS izlencesi 5. ve 10. haftayı review diyor
Bölümün dönem planı review'ı 6. ve 11. haftaya, midtermlerle aynı haftaya koyuyor
Bizim hafta etiketlerimiz STARS'tan geliyor. Bölümün planı bir hafta ileride; sınav haftasını oradan doğrula.

Bu dersi alınca · 4 öğrenme çıktısı

Bilkent'in resmî syllabus'ünden. Sağdaki etiket o çıktının hangi değerlendirmeyle ölçüldüğünü söylüyor.

Ders notları

Paylaşılan materyaller

ders notu58final2

Bu materyalleri indiremezsin: ham dosyaları yayınlamıyoruz, burada indirilecek bir arşiv yok. Dosya adlarını da yazmıyoruz — yükleyenler anonim ama dosya adında isim geçebiliyor. Elimizde ne olduğunu göstermek için yalnız türlerini ve sayılarını basıyoruz: 236 parça. Yukarıdaki tür dağılımı bunların ilk 60 tanesinden sayıldı; kalan 176 parçanın türü bu sayfada dökülmüyor. Bunlardan çıkan ders notu bu sayfada: ders notu →

Geçmiş GPA dağılımı 57 dönem · ort. 2.28

DönemDers ort.
2025-2026 Summer 1.53 1 şube · 14 öğr
2025-2026 Spring 2.39 6 şube · 241 öğr
2025-2026 Fall 3.08 14 şube · 672 öğr
2024-2025 Summer 2.42 1 şube · 46 öğr
2024-2025 Spring 2.43 6 şube · 331 öğr
2024-2025 Fall 2.50 14 şube · 699 öğr
2023-2024 Summer 1.97 1 şube · 31 öğr
2023-2024 Spring 2.50 6 şube · 337 öğr
2023-2024 Fall 2.50 14 şube · 724 öğr
2022-2023 Summer 2.81 1 şube · 33 öğr

Dersin dönem ortalaması, o dönemin bütün şubeleri birlikte. Kaynak STARS'ın ders değerlendirme raporu. Rapor yalnız kampüs ağından ya da Bilkent VPN ile açılıyor: PHYS 101 raporu · Bilkent VPN bilgisi. Öğrenci anket cevaplarını defter'de tutmuyoruz. Tüm derslerin ortalamaları →

Bu dönem · 2026-2027 Güz · 14 şube · 840 kontenjan · 135 boş

haftada 3 saat ders + 3 saat lab/uygulama

Haftalık ızgarada 8 saat görünüyor, kayıt sistemi dersi 6 saat yazıyor. Arada 2 saat fark var. Bir kısmı yedek saat olabilir (Bilkent'te sık), kalanı laboratuvar/uygulama bloğu olarak ızgaraya yazılmış olabilir. Kesin dağılımı dönem başlayınca hoca söylüyor.

1
Sal15:30–17:20A-329Çar08:30–12:20Cum10:30–12:20A-329
0
kontenjan doldu
▾ 60 doldu · 21 gün
2
Pzt13:30–15:20A-329Per08:30–10:20A-329Cum13:30–17:20
0
kontenjan doldu
▾ 58 doldu · 21 gün
3
Pzt15:30–17:20B-Z07Sal08:30–12:20Per10:30–12:20B-Z07
1
boş / 60
▾ 58 doldu · 21 gün
4
Pzt13:30–17:20Sal13:30–15:20SA-Z18Cum08:30–10:20SA-Z18
0
kontenjan doldu
▾ 58 doldu · 21 gün
5
Pzt10:30–12:20SA-Z18Çar15:30–17:20SA-Z18Per08:30–12:20
0
kontenjan doldu
▾ 60 doldu · 21 gün
6
Pzt08:30–10:20B-102Çar13:30–15:20B-102Cum08:30–12:20
1
boş / 60
▾ 59 doldu · 21 gün
+ 8 şube daha
7
Sal13:30–17:20Çar10:30–12:20SA-Z18Cum15:30–17:20SA-Z18
14
boş / 60
▾ 44 doldu · 21 gün
8
Sal10:30–12:20B-107Per15:30–17:20B-107Cum08:30–12:20
0
kontenjan doldu
▾ 58 doldu · 21 gün
9
Çar08:30–10:20B-Z07Per13:30–17:20Cum13:30–15:20B-Z07
1
boş / 60
▾ 22 doldu · 21 gün
10
Amirhoushang Bahrami
Pzt10:30–12:20B-107Çar15:30–17:20B-107Per08:30–12:20
44
boş / 60
▴ 19 açıldı
11
Sal08:30–10:20SA-Z19Per13:30–15:20SA-Z19Cum13:30–17:20
30
boş / 60
▾ 2 doldu · 21 gün
12
Amirhoushang Bahrami
Sal08:30–12:20Sal13:30–15:20B-Z07Cum08:30–10:20B-Z07
18
boş / 60
▾ 40 doldu · 21 gün
13
Pzt08:30–12:20Sal10:30–12:20B-104Per15:30–17:20B-104
26
boş / 60
▾ 31 doldu · 21 gün
14
Sal15:30–17:20SA-Z18Çar08:30–12:20Cum10:30–12:20SA-Z18
0
kontenjan doldu
▾ 38 doldu · 21 gün
Her dönem açılıyorSon yıllarda 40 güz ve 23 bahar döneminde açılmış. Yaz okulunda da 18 kez açılmış. Kaçırırsan bir sonraki dönem tekrar bulabilirsin.

⚠️ FZ engelleyen şartlar

Weighted average of the two midterm grade must be at least 30, Laboratory Grade must be at least 60, Class attendance must be at least 70%.

Hocalar 10 bu dönem · 45 geçmiş

Bu dönem (2026-2027 Fall) · 14 section
Haldun Sevinçli ×2, Manouchehr Takrimi ×2, Emre Ozan Polat ×2, Amirhoushang Bahrami ×2, Ekmel Özbay, Bayram Tekin, Bilal Tanatar, Mehmet Özgür Oktel, Sevilay Sevinçli, Oğuz Gülseren
Geçmişte ders veren (45 kişi)
Onur Tokel, Ali Ulvi Yılmazer, Talip Serkan Kasırga, Deniz Aybaş, Ahmet Züfer Eriş, Şahin Büyükdağlı, Hasan Yılmaz, İbrahim Sarpkaya, Aykut Erbaş, Ceyhun Bulutay, Ceren Sibel Sayın, Yiğit Gündüç, Atilla Erçelebi, Balazs Hetenyi, Salim Çıracı +30 kişi daha

Bu ders 9 bölümün müfredatında zorunlu.

Bilgisayar Mühendisliği 2. sınıf Güz Elektrik-Elektronik Mühendisliği 1. sınıf Güz Endüstri Mühendisliği 1. sınıf Güz Fizik 1. sınıf Güz Kimya 1. sınıf Güz Makine Mühendisliği 1. sınıf Güz Matematik 1. sınıf Güz Mimarlık 1. sınıf Bahar Moleküler Biyoloji ve Genetik 2. sınıf Güz

Kutulardaki sınıf ve dönem, o bölümün müfredatının dersi hangi sırada önerdiği. Dersin fiilen hangi dönem açıldığı ayrı bir şey.

Bu ders 5 programın seçmeli havuzunda.

General Elective İngiliz Dili ve Edebiyatı · havuzda 686 ders Unrestricted Elective Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi · havuzda 752 ders Elective Psikoloji · havuzda 960 ders

ve 2 program daha.

Havuz listesi bölümün QME müfredatından; en küçük havuzlar önce yazılıyor, çünkü büyük "serbest seçmeli" havuzunda olmak dersi anlatmıyor. Seçmeli havuzunda olmak o dersi alabileceğin anlamına gelmez: ön koşul ve kontenjan ayrıca geçerli.

Bunu alınca açılanlar · 3 ders PHYS 101'i ön koşul sayıyor

Aynı koddan diğer dersler · katalogda 47 PHYS dersi · PHYS nedir?