Yayımlanmış yazılardan ölçülmüş açılış, gövde ve kapanış örüntüsü, TURK 102 ile TURK 101 farkı ve gerçek bir ikinci tur.
Dönem başına yayımlanan yazı sayısı çöktü. 2014-15 Güz'de iki dersten toplam 1.592 yazı yayımlanmış, 2016-17 Güz'de 2.143; 2024-25 Güz'de 310, 2025-26 Güz'de 56. Bugün bir dönemde yayımlanan yazı birkaç düzine.
Oranı hesapladık: yayımlanan yazı bölü kayıtlı öğrenci çarpı o dönemde yazılan ödev sayısı. TURK 102 için son dönemlerde yüzde bir civarı: 2022-23 Güz'de %0,68, 2022-23 Bahar'da %0,59. Arşivin en cömert dönemi 2016-17 Bahar ve orada bile %12,03.
Bunun iki sonucu var. Biri: oradaki yazılar seçilmiş yazılar, ölçü olarak iyiler. Diğeri: bir konunun arşivde görünmemesi kimsenin yazmadığı anlamına gelmiyor, yayımlananlar arasında olmadığı anlamına geliyor.
Bir tuzak daha: 2016-17 Bahar'a kadar dönemde altı ödev vardı, o tarihten beri dört. Eski dönemlerin listesinde beşinci ve altıncı ödev satırları görürsen şaşırma.
310 açılış cümlesinin tamamı elle okunup etiketlendi. Kılavuz "ilk cümle yazının en önemli cümlesidir" diyor; aşağısı o cümlede fiilen ne yapıldığı.
Eseri üretenin adı için tablo daha sert: 310 yazının 156'sında yazarın, yönetmenin ya da ressamın adı metinde hiç geçmiyor. Eser ile üreten aynı cümlede yalnız 94 yazıda buluşuyor. Bu, "eser odağa alınmamalı" maddesinin uygulanmış hâli.
Kapanış paragraflarının %62,4'ü açılıştaki bir nesneye, imgeye ya da sese geri dönüyor. %76,3'ünde birinci tekil var.
İki ders arasında yapı farkı yok denecek kadar küçük. Fark kuralda değil, senin dönem planında: TURK 102'de kitap ödevlerinde istisna yok ve serbest slotta kitap yazma alışkanlığı bitmiş durumda.
| Ölçü | TURK 102 | TURK 101 |
|---|---|---|
| Ölçülen yazı | 158 | 152 |
| Medyan sözcük | 549 | 560,5 |
| Medyan paragraf | 5 | 5 |
| 100 sözcükte birinci tekil | 5,46 | 5,96 |
| Medyan alıntı | 2 | 2 |
| Medyan soru cümlesi | 1 | 2 |
| Kaynakça veren | %58,9 | %59,2 |
500 sözcüğün altında kalan yalnız 19 yazı (%6,1), %61,6'sı 500-600 arasında. Yani alt sınır sert bir taban ve yayımlananlar tam onun üstünde toplanıyor.
| Ölçü | En az | Alt çeyrek | Medyan | Üst çeyrek | En çok |
|---|---|---|---|---|---|
| Sözcük | 389 | 519 | 554 | 620 | 1228 |
| Paragraf | 1 | 4 | 5 | 6 | 24 |
| Paragraf başına sözcük | 1 | 60 | 98 | 148,5 | 820 |
| Cümle | 16 | 36 | 44,5 | 54 | 95 |
| Cümle başına sözcük | 6,7 | 10,9 | 13,3 | 15,9 | 36,1 |
| İlk cümlede sözcük | 0 | 6 | 10,5 | 15 | 39 |
| 100 sözcükte birinci tekil | 0 | 2,4 | 5,6 | 9,4 | 19,1 |
| Tırnaklı alıntı | 0 | 0 | 2 | 5 | 24 |
| Soru cümlesi | 0 | 0 | 2 | 4,8 | 22 |
| Okura seslenme | 0 | 0 | 2 | 6 | 49 |
Resim yazıları en öznel (100 sözcükte 8,3 birinci tekil) ve alıntı medyanı sıfır. Sergi ve konser yazıları tersine: alıntı medyanı 3, birinci tekil düşük. Kendi kategorini seçerken bu profili hedef al.
| Kategori | Yazı | Medyan sözcük | Medyan paragraf | 100 sözcükte birinci tekil | Medyan alıntı | Kaynakça veren |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kitap/Metin | 112 | 551 | 5 | 5,21 | 3 | %65,2 |
| Sinema | 52 | 572 | 4 | 4,72 | 2 | %59,6 |
| Resim | 28 | 545,5 | 4 | 8,28 | 0 | %78,6 |
| Gezi | 24 | 554,5 | 5,5 | 6,61 | 1 | %41,7 |
| Fotoğraf | 24 | 544 | 4 | 5,88 | 1 | %62,5 |
| Konser | 20 | 550,5 | 6 | 7,11 | 3 | %45,0 |
| Tiyatro | 18 | 584 | 5,5 | 5,47 | 0,5 | %50,0 |
| Heykel | 18 | 534 | 4,5 | 4,4 | 1 | %50,0 |
| Sergi | 14 | 570 | 6,5 | 3,19 | 3 | %35,7 |
100 sözcükte medyan 5,6 birinci tekil işareti var. İşaret derken zamir ve birinci tekil fiil ekini birlikte sayıyoruz: ben, bana, benim, -yorum, -dim, -mışım.
Asıl bulgu dağılımda. Yazıyı üçe bölüp baş, orta ve son üçte birindeki yoğunluğu ayrı ayrı ölçtük: 6,56 · 6,05 · 6,14. Yani "girişte kendimden bahsedip sonra esere dönerim" diye bir kalıp yok. Aynı ses baştan sona sürüyor.
Ölçüm dönemlere göre de değişmiş: 2014-2017 arasında 100 sözcükte 2,88 iken 2018'den sonra 7,4 civarına çıkmış. Yani ders zamanla daha öznel bir yazıya doğru kaymış ve bugünün ölçüsü eski yazılardan daha kişisel.
Kanaat belirteçleri denemenin malzemesi, kaçınılacak şey değil. Ama iki tanesi yazıların yarısından fazlasında geçiyor; senin metninde de varsa en azından bilerek olsun.
PDF metni satır kutusu olarak alındı; paragraf sınırı dikey boşluktan, ilk satır girintisinden ve kısa satır sonundan çıkarıldı. Kapak satırları ve kaynakça paragrafları gövdeden atıldı. Öğrenci metni yalnız geçici dizinde tutuldu.
Bir düzeltme: bu sayfanın önceki sürümü paragraf sayısını ölçemediğini söylüyordu, çünkü PDF'ten düz metin çıkaran araç satır sonlarını paragraf sanıyordu ve 1 ile 76 arasında saçılan bir dağılım veriyordu. Bu ölçümde paragraf sınırı sayfanın kendi geometrisinden çıkarıldı ve bir örnekte sayfa görüntüsü açılıp gözle doğrulandı. Doğru değer: medyan 5 paragraf, çeyreklikler 4-6.
Sözcük sayısı iki ölçümde de aynı yeri gösterdi. Cümle uzunluğu kısmen tuttu: eski ölçümde 12,7, burada 13,3. Fark, kaynakça satırlarının gövdeden atılmasından ve "vb." gibi kısaltmalardaki noktanın cümle sonu sayılmamasından.
Bu dersten geçmiş bir öğrencinin kendi dosyaları: TURK 102 yazılarının ilk ve son metinleri ve hocanın PDF'e gömdüğü notlar. Yayımlamaya izin verildi; hoca adı, öğrenci adı ve şube kodu çıkarıldı.
Dikkat çeken şu: TURK 102 turunda değişimlerin neredeyse tamamı mekanik. Yapı değişmiyor, paragraf eklenmiyor. Değişen şey büyük harf, şapka, virgül ve bir iki sözcüğün yeri. Kılavuzun ikinci tur için söylediği de bu: çoğu not cümle, geçiş ve yazım düzeyinde oluyor.
Hepsi gerçek geri bildirim turundan. Sözcük sayıları da ilginç: bir yazı 529'dan 547'ye çıkmış, biri 562'den 561'e inmiş. Yani ikinci tur metni büyütmüyor.
Bağlaçtan önce virgül yok. Kılavuzun kuralı: ve / veya / yahut / ya ... ya bağlaçlarından önce de sonra da virgül konmaz.
Tanrının sesi değil belki, ama sessizliğinin yankısı.
Tanrının sesi değil belki ama sessizliğinin yankısı.
Yazının son cümlesi. Tek virgül, tek kalem: dil bilgisi ve noktalama, yaratıcılıkla aynı ağırlıkta bir puan kalemi.
Noktalı virgülle bağlanan iki cümleyi bağlaç zaten bağlıyorsa işaret fazla.
Şu anda evrenin ilk birkaç saniyesine kadar evrenin gelişimini ve bundan milyarlarca yıl sonraki halini kabaca resmedebiliyoruz; ancak saf bilgi içimizdeki o boşluğu doldurmaya yetmiyor.
Şu anda ilk birkaç saniyesine kadar evrenin gelişimini ve bundan milyarlarca yıl sonraki hâlini kabaca resmedebiliyoruz ancak saf bilgi içimizdeki o boşluğu doldurmaya yetmiyor.
Üç iş birden: noktalı virgül kalktı, "evrenin" tekrarı silindi, "halini" düzeltme işareti aldı. Tekrar da ayrı bir anlatım bozukluğu başlığı.
Özel ada gelen ek kesme işaretiyle ayrılır, özel ad büyük harfle başlar.
tanrının da öncesinin olmaması gibi evrenin de öncesi olmadan bir anda var olması deneyimlerimiz için oldukça olağandışı.
Tanrı'nın da öncesinin olmaması gibi evrenin de öncesi olmadan bir anda var olması deneyimlerimiz için oldukça olağandışı.
Aynı yazıda beş ayrı yerde tekrarlandı. Bir kelimenin yazımını baştan doğru karara bağlamak, sonra beş düzeltme yapmaktan ucuz.
Sıfat tamlamasında sıranın yeri anlamı kaydırıyor.
Aya roket gönderebilen insanlık, yarın yağmur yağıp yağmayacağını hâlâ kesin bilemiyor. İrili ufaklı binlerce cevaplanamayan soru öğrenme açlığıma ket vurdu.
Aya roket gönderebilen insanlık, yarın yağmur yağıp yağmayacağını hâlâ kesin olarak bilemiyor. İrili ufaklı cevaplanamayan binlerce soru öğrenme açlığıma ket vurdu.
"binlerce cevaplanamayan soru" ile "cevaplanamayan binlerce soru" aynı şey değil. Kılavuzun "yanlış yerde kullanılan sözcük" başlığı tam bu.
Birleşik yazılan yardımcı fiili ayırma.
Siyaset dediğimde belirli bir bilim dalını kast etmiyorum.
Siyaset dediğimde belirli bir bilim dalını kastetmiyorum.
Bütün son metin turunda değişen tek şey buydu. Yani ilk metin temizse ikinci tur on dakikalık bir iş oluyor.
Şapkalı harf ve virgül aynı cümlede birlikte gidiyor.
Canlılardan farklılaşmamızı sağlayan zekamızı bir kademe daha üst seviyeye çıkarmamız önümüzdeki binlerce yıl içinde mümkün görünmüyor.
Canlılardan farklılaşmamızı sağlayan zekâmızı bir kademe daha üst seviyeye çıkarmamız, önümüzdeki binlerce yıl içinde mümkün görünmüyor.
Uzun cümlede yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek için virgül konuyor. Noktalama kılavuzunun "eksik virgül" maddesi bu.
51 gerçek hoca notundan çıkarıldı. Hocalar uzun yazmıyor; iki kelimelik notun arkasında somut bir iş var.
| Not | Ne yapacaksın |
|---|---|
| çıkaralım | O cümleyi ya da pasajı sil. Kısaltma değil, silme. |
| anlatım bozuk | Cümleyi sadeleştir ya da böl. |
| yazım yanlış | Çoğu zaman düzeltme işareti eksik: hâl, hâlâ, imkân, zekâ. |
| noktalama? | Yanlış işaret. Sık çıkanı bağlaçtan önceki virgül ve soru cümlesini üç noktayla bitirmek. |
| eğik | Eser adı italik: kitap, roman, film, oyun, dergi. |
| tırnaksız | Alıntı, vurgu, diyalog ve iç monolog tırnak içine alınacak. |
| tekrar etmeyelim | Aynı sözcük yakın aralıkta iki kez geçiyor. |
| Daha sade ifade edilmeli | Süslü sözcükleri düşür, cümleyi kısalt. |
| Bkz. ilk metin geri bildirimleri | İlk metinde söyleneni yapmamışsın. Bu not son metin notunu doğrudan düşürüyor ve aynı öğrencinin bir yazısında gerçekten oldu: içerik kalemi 2,5 yerine 2 kaldı. |
Oran hesabı: yayımlanan yazı bölü kayıtlı öğrenci çarpı o dönemde yazılan ödev sayısı. 2023-24 ve sonrası için kayıtlı öğrenci verimiz yok, oran boş bırakıldı.
| Dönem | Yayımlanan yazı | Kayıtlı öğrenci | Yayımlanma oranı |
|---|---|---|---|
| 2022-2023 Güz | 18 | 660 | %0,68 |
| 2022-2023 Bahar | 39 | 1662 | %0,59 |
| 2022-2023 Yaz | 0 | 51 | kayıt verisi yok |
| 2023-2024 Güz | 25 | veri yok | kayıt verisi yok |
| 2023-2024 Bahar | 32 | veri yok | kayıt verisi yok |
| 2023-2024 Yaz | 1 | 58 | %1,72 |
| 2024-2025 Güz | 104 | veri yok | kayıt verisi yok |
| 2024-2025 Bahar | 65 | veri yok | kayıt verisi yok |
| 2024-2025 Yaz | 0 | 31 | kayıt verisi yok |
| 2025-2026 Güz | 17 | veri yok | kayıt verisi yok |
| 2025-2026 Bahar | 45 | veri yok | kayıt verisi yok |
| 2025-2026 Yaz | 4 | veri yok | kayıt verisi yok |
Ders düzeyi bağlantılar. Yazının kendi adresi öğrenci numarası taşıdığı için buraya tek tek yazı bağlantısı koymuyoruz; listeye girdikten sonra bir tık.
Seçilen yazılar adınla yayımlanıyor: satırda kaynağın yazarı, kaynağın adı, kategori ve öğrencinin adı soyadı duruyor, sayfa Bilkent girişi istemiyor ve en eski kayıtlar 2014-2015 Güz'den. Yayımlanma bir seçki, yani olmayabilir de. Çok özel bir şey yazacaksan bunu bilerek yaz.