Rubriğin dört başlığı, iki başlığın farkı, ödevi komple silen yedi durum ve dönem sonu sınavı.
Rubriğin dört başlığı şunlar: Yaratıcılık ve Özgünlük, İçerik, Anlatım Bütünlüğü, Dil bilgisi-Yazım-Noktalama. Bu dörtlü uydurma değil, dersin STARS'taki resmî tanımı hocaların "creativity, content, composition, grammar, spelling and punctuation" üzerine geri bildirim verdiğini yazıyor.
Ama blog yazısında bu dört başlığın 10 puanı nasıl böldüğü resmî olarak yayımlanmıyor, o yüzden burada "her biri 2,5" diye bir tablo yok. Birimin yayımladığı gerçek sınav kâğıdında bölüşüm yazılı: yaratıcılık ve özgünlük 8, içerik 8, anlatım bütünlüğü 7, dil bilgisi-yazım-noktalama 7, toplam 30.
Oran olarak içerik tarafı %53, mekanik taraf %47. Buradan çıkan çalışma kararı şu: mekanik taraf neredeyse yarı ağırlıkta ve tamamı teslimden önce taranabilir cinsten. En iyi yazıyı bile aşağı çeken kalem bu.
Dört başlığın karşılığı Blog Yazmanın İpuçları'nın on maddesinde dağınık hâlde duruyor. Eşleştirme bizim, resmî değil.
| Rubrik başlığı | İpuçları maddesi | Kaybettiren şeyler |
|---|---|---|
| Yaratıcılık ve Özgünlük | 1, 3, 8 | klişe konu, genel hükümle açan ilk cümle, tanıtım ve betimleme, esere fazla bağlı kalmak, kalıp manşet |
| İçerik | 4, 5, 6, 9 | katkısı olmayan bilgi, uzun alıntı, içi boş beğeni bildirimi, akademik ve nesnel üslup, muğlaklık, atıfsız görsel |
| Anlatım Bütünlüğü | 4, 7 | geçişsiz paragraflar, kısa kısa değiniler, tek yazıda üç konu, çelişkili ifade |
| Dil bilgisi, Yazım, Noktalama | 10 | şapkalı harf, bağlaç virgülü, kesme işareti, anlatım bozukluğu |
Birincisi Active Learning'e kaydettiğin alan ve eserin kimliği: SSS 5'e göre "kaynağın başlığı" kısmına kitabın adını, sinemada filmin adını, konserde konserin adını yazıyorsun. Bunu ilk metinden önce kaydetmek zorundasın ve ödevi yükledikten sonra değiştiremiyorsun.
İkincisi yazının kendi manşeti: PDF'in başında duruyor, İpuçları'nın birinci maddesi onun içerikle uyumlu ve özgün olmasını istiyor ve onu sona bırakabilirsin.
SSS 10 ikisinin birebir aynı olmasını istemiyor. Cümlesi şu: sisteme kaydettiğiniz başlık ile ödevinizin içeriğinin mutlaka örtüşmesi gerekmektedir. Yani kaydettiğin eserle yazdığın yazı aynı eser hakkında olsun. Bir kitabı kaydedip başka bir film üzerine yazarsan ödev değerlendirilmiyor; aynı kitabı kaydedip yazına kendi imgenden gelen bir manşet vermen tamamen normal.
Tek istisna gezi: orada kaydettiğin alan zaten yazının manşeti.
Bu dersteki hataların çoğu not kırmıyor, ödevi geçersiz kılıyor. Aradaki fark 1 puan ile 17,5 puan.
Koordinatörlüğün Sıkça Sorulan Sorular sayfasından. "Tuzak" sütunu bizim, resmî değil.
| Kural | Ne diyor | Tuzak | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Yükleme yolu | SRS ekranında Türkçe dersinin yanındaki AL (Active Learning) bağlantısına gir. Solda "Ödevler" (Assignments) başlığı altında birinciden dördüncüye kadar ödevler alt alta duruyor. İlgili alanda "upload assignment" ile dosyanı yüklüyorsun. | Ders Moodle'da değil. Tarihler de yalnız AL'de; birimin ödev takvimi sayfası tarih vermiyor. | SSS 1; Ödev Takvimi sayfası |
| Yalnız PDF | AL sadece .pdf uzantılı dosya kabul ediyor. Word'de yazdıysan "Farklı Kaydet" ile PDF'e çevir. | docx yüklemeye çalışmak son gün fark edilen bir hata. Dönüştürdükten sonra PDF'i bir kere aç, şapkalı harfler ve tırnaklar bozulmamış olsun. | SSS 2 |
| Başlık kaydı: resource title / resource author | Kategori seçince karşına "kaynağın başlığı" (resource title) ve "kaynağın yazarı" (resource author) çıkıyor. Bu alanlar ESERİN kimliği, yazının manşeti değil: kitapta kitabın adı + yazarın adı, sinemada filmin adı + yönetmen, konserde konserin ve sanatçının adı. Gezide kendi adın + ödevinin başlığı. İlk metni yükleyebilmek için bunu önce kaydetmek zorundasın. | Bu iki alan dersin açık arşivinde yayımlanan satırın kendisi; yanlış doldurulan alan yıllarca öyle kalıyor (arşivde yönetmen yerine oyuncu yazılmış kayıtlar var). Yazının kendi manşetini buraya yazma zorunluluğu yok - istenen tek şey, kaydettiğin eserle yazdığın yazının aynı eser hakkında olması. | SSS 5 |
| Kategori sırası | İlk ödev her zaman serbest kategoriyle başlıyor. Sonrası: 2. ödev kitap, 3. ödev serbest, 4. ödev kitap. İlk ödev dışında sıralamada değişiklik yapılabiliyor. | Ödev başlığı sisteme kaydedildikten sonra sıralama değişmiyor. Sırayı değiştirmek istiyorsan başlığı kaydetmeden önce karar ver. | SSS 7 |
| Serbest kategori en fazla iki kez | Dönem boyunca serbest kategoriyi yalnızca iki kez kullanabiliyorsun; dört yazının ikisi kitap kategorisinde olmak zorunda. Serbest kategoride de -kitap listesinden seçmek kaydıyla- kitap üzerine yazılabiliyor. | Son maddeyi çok az kişi biliyor: hiç etkinliğe gitmek istemiyorsan dört yazının dördünü de kitap üzerine yazabilirsin. | SSS 8 |
| Başlık ve eser kilidi | Ödev başlığını kaydedip ödevi yükledikten sonra başlık değiştirilemiyor; yüklemeden önce ve son tarih geçmeden değiştirme hakkın var. Son metinde de kaydettiğin eseri değiştiremez, farklı bir kitap ya da konu üzerine yazamazsın. Kategori sırası da aynı anda kilitleniyor. | "Draft'ı bir şeyle geçiştirir, final'de iyi kitaba geçerim" planı çalışmıyor. Sisteme kaydedilen eserle içerik örtüşmek zorunda; farklı eser üzerine yazılan ödev değerlendirmeye alınmıyor. | SSS 6, SSS 10, SSS 11 |
| Gecikme: iki gün, günde bir puan | Son yükleme tarihinden sonra iki gün içinde yükleme hakkın var; gecikilen her gün için sistem notundan bir puan düşüyor. İkinci günden sonra sistem yüklemeye hiç izin vermiyor. Son güne kadar metnini yeniden yükleyebilirsin. | İki kapı birden kapanıyor: gecikme süresindeyken yeniden yükleme hakkın yok ve başlığı onaya sunamıyorsun. Ayrıca son tarih gelmemiş olsa bile hoca yazına geri bildirim yüklediyse yeniden düzenleme hakkın bitiyor - "nasılsa son güne kadar değiştiririm" planı tam burada çöküyor. | SSS 3, SSS 13 |
| Liste dışı kitap: onay penceresi | Kitap kategorisinde öneri listesi dışında bir kitap seçmek istiyorsan AL üzerinden öğretim görevlisinin onayına sunuyorsun. Onaya sunmayı son yükleme tarihinden en geç iki gün önce yap; son gün onaya sunma işlemi yapılamıyor. Onay süresi 48 saat ve bu sürede reddedilmeyen kitap kabul edilmiş sayılıyor. | İki kural üst üste binince pencere daralıyor: iki gün önce başvurup 48 saat beklemek son tarihe denk geliyor. Üç gün önce başvurmak ikisini de rahatça sağlıyor. Reddedilme ya da görülmeme ihtimali de var. | SSS 4 |
| Doğru alana yükleme | Yazıların belirtilen tarihlerde ve doğru alanlara yüklenmesi öğrencinin sorumluluğunda. Yanlış dosya ya da yanlış alan durumunda yazı değerlendirmeye alınmıyor. | SSS bunu örnekle sayıyor - 1. yazının ilk metnini 2. yazının alanına, 3. ödevin son metnini 2. ödevin alanına yüklemek. Örnekle sayılmış olması sık olduğunu gösteriyor. | SSS 12 |
| Kurmaca ödev kapsamı dışında | Kitap kategorisinde seçtiğin kitabı okuyup izlenimlerini yazman gerekiyor; kitapla hangi bağlamda bağ kurduğun yazıda açık olmalı. Kendi yazdığın şiir, öykü, deneme ya da gezi yazısı gibi kurmaca metinler ödev kapsamı dışında ve değerlendirmeye alınmıyor. | "Şiir kategorisi var, ben de şiir yazayım" yanlış okuma: kategori şiir kitabı okuyup yazmak için var. | SSS 9 |
| Eski ödev yeniden kullanılamaz | AL'ye yüklenen her ödev veri tabanında kayıtlı. Dersi daha önce almış, başarısız olmuş ya da bırakmış olsan bile yeni ve özgün bir ödev yüklemen gerekiyor. | TURK 101'de yazdığın yazıyı TURK 102'ye vermek de bu maddeye giriyor. | SSS 14 |
| Alıntı tavanı %15 ve intihal | Alıntı yapmak zorunda değilsin; yaptığında alıntı ve aktarma toplamı %15'i geçmemeli. Turnitin eşleşme oranını hocaya gösteriyor, hoca eşleşmeleri kaynaklarıyla tek tek inceliyor. Kaynak gösterilmeden kullanılan ifade intihal sayılıyor. | Lisans yönetmeliğinin 4.9 maddesi uyarınca yazı değerlendirmeye alınmıyor ve disiplin soruşturması açılıyor. İlk metni intihal nedeniyle değerlendirilmeyen öğrencinin son metni de değerlendirilmiyor. | SSS 15, 16, 17 |
| Geri bildirimi okumak | Hocanın metnin üzerine yaptığı işaretlemeleri görmek için draft-review ya da final-review dosyasını bilgisayarına indirip Adobe Reader ile açman gerekiyor. PDF'in sağ sütununda yorum listesi çıkıyor. AL sayfasında doğrudan açarsan işaretleri görürsün ama içeriğini göremezsin. | Puanın %60'ı bu notların uygulanmasına bağlı. | SSS 19 |
| Kaynak gösterme stili | MLA bekleniyor (kılavuzdaki sürüm MLA 9, 2021); APA ve Chicago da kullanılabiliyor. Birimin "Kaynak Gösterme ile İlgili Temel Bilgiler" kılavuzu üç sistemin örneklerini veriyor. | Kılavuzun asıl uyarısı stil değil aidiyet: alıntı yapmasan bile esinlendiğin kaynağı hem metinde hem kaynakçada göstermen gerekiyor ve kaynağı konusunda kuşku uyanan tek bir cümle kalmamalı. | SSS 18; Kaynak Gösterme ile İlgili Temel Bilgiler |
| Notun nerede görünüyor | Öğretim görevlisi her metni 10 üzerinden puanlıyor, AL bunu 17,5 puan üzerinden hesaplayıp senin ekranına yansıtıyor. İlk metin %40, son metin %60 ağırlığında. | Dört yazının toplamı 45'in altında kalırsa FZ ve sınava giremiyorsun. Bunu üçüncü ödevden önce hesapla, sonra telafi şansı kalmıyor. | SSS 20, SSS 21 |
Onaya sunmayı son yükleme tarihinden en geç iki gün önce yapman gerekiyor, son gün başvurulamıyor. Onay süresi de 48 saat ve bu sürede reddedilmeyen kitap kabul edilmiş sayılıyor.
İkisi tam üst üste biniyor: iki gün önce başvurup 48 saat beklemek son tarihe denk geliyor. Üç gün önce başvur. Reddedilme ya da görülmeme ihtimali de var.
Birçok izlence liste dışı kitap için yeni baskı şartı koyuyor; sabit bir yıl aralığı yazmıyoruz, kendi izlencene bak. Listenin 2024 öncesi hiçbir kitap içermemesi bu şartın yönünü zaten gösteriyor: sevdiğin eski romanı seçme refleksi bu duvara çarpıyor.
Rubriğin dört başlığını kendi taslağında elle kontrol edebileceğin sorulara çevirdik. Bir soruya "bilmiyorum" diyorsan cevap hayırdır.
Aşağıdakiler Blog Yazmanın İpuçları sayfasının on maddesinin özeti; tam metin ve PDF o bağlantıda. "Pratikte" satırları bizim, resmî değil.
Seçtiğin konunun tamamen sana özgü olup olmadığını sorgula; kılavuzun cümlesiyle "sürekli söylenegelen ifadelerden ve klişelerden kaçının". Başlık da içerikle uyumlu ve özgün olsun.
Pratikte: Klişenin hangisi olduğunu bu sayfa söylemiyor; arşiv söylüyor. Aynı kitabı 79 kişi yazmışsa o kitap senin özgün konun değil. Klişe haritası yukarıda.
Lafı dolandırmadan okuru yazının can alıcı noktasına götür; genellemelerle dolu ya da bilgi verici bir giriş bundan kötüdür.
Pratikte: İlk paragrafta eserin künyesi, yazarın hayatı ya da "günümüzde" ile başlayan bir cümle varsa sil. Yazı ikinci paragraftan başlıyordur; onu birinci yap.
Okurun zihninde ayrıntılı bir imge canlandır. "Bir yazının en önemli cümlesi ilk cümlesidir"; ilk cümle ikinciyi okutmuyorsa yazı işe yaramaz.
Pratikte: Kılavuzun örnekleri: "Kadın onu gördü" güçlü, "Kadın tarafından görüldü" zayıf. "Yüksek sesle bağırdı" fazlalık, bağırmak zaten yüksek sestir. Cümle uzunluğu için ölçülmüş hedef aşağıdaki yapı tablosunda.
Gereksiz ayrıntıdan ve muğlak ifadeden kaç, uzun paragrafları böl, kısa cümle kur. Edilgen fiil ancak mecbursan; gereksiz zarf ve süs sıfatı cümlenin gücünü düşürür; uzun cümleyi noktayla ikiye böl.
Pratikte: Kılavuzun örnekleri: "Kadın onu gördü" güçlü, "Kadın tarafından görüldü" zayıf. "Yüksek sesle bağırdı" fazlalık, bağırmak zaten yüksek sestir. Ölçülmüş hedef: yayımlanmış TURK 102 yazılarında ortalama cümle 12,7 sözcük.
Bu senin blog yazın: kendi hayatından, gözlem ve deneyimlerinden örnek ver, "ben" diliyle yaz, edilgen yerine etken çatı kullan.
Pratikte: Ölçülebilir hedef: yayımlanmış yazılarda birinci tekil işaretinin medyanı 11. Metninde sıfıra yakınsa akademik üsluba kaymışsın.
Anlatmak yerine göster, duyulara hitap et. Kitap ya da etkinlik sadece kendini anlatmak için araç; onlara dair bilgi ve ayrıntı yazıda yer tutmamalı. Metafor ve benzetme kullan, mizah, iç monolog ve diyalog akışı hızlandırır.
Pratikte: Bu maddenin ilk cümlesi dersin bütün mantığı. "Sergi etkileyiciydi" bir bilgi; "salonun sonundaki odada tek bir tablo vardı ve insanlar fısıldıyordu" bir sahne. Eserden söz eden kısım 500 sözcükte 100-150'yi geçtiyse tanıtıma kaymışsın.
İyi yazmanın temeli yeniden yazmak; "oyunu kazandığınız ya da kaybettiğiniz yer burasıdır". İlk taslak neredeyse her zaman eksiktir.
Pratikte: Dersin puan yapısı bu maddenin kendisi: ilk metin %40, son metin %60. Geri bildirimi uygulamak dersin en ucuz puanı, çünkü hoca kendi düştüğü notların uygulanıp uygulanmadığına bakıyor.
Hakkında yazmaya izninin olmadığı konu yoktur; ciddiye alan biri için hayatın hiçbir alanı aptalca değildir. Sevdiğin şeyi yazarsan daha iyi yazarsın.
Pratikte: "Edebiyat öğrencisi gibi" yazmaya çalışmak bu maddeye aykırı. Kendi bölümünün malzemesi serbesttir: mimarlık öğrencisi bir bina, mühendis bir makine, doktor adayı bir muayene odası yazabilir.
Resim, fotoğraf ve video bağlantısı kullanabilirsin - atıfta bulunmak kaydıyla.
Pratikte: Parantez içindeki kayıt ciddi: atıfsız görsel, kaynak göstermeden kullanılan ifade sayılıyor. Görselin kaynağını hem altına hem kaynakçaya yaz.
Söz dağarını zorla, cümle ve kelime tekrarından kaç, zengin ve kurallı bir dille yaz. Blog yazısında iki kısım var: ne söylediğin ve nasıl söylediğin.
Pratikte: Rubriğin dört başlığından biri tam olarak bu ve içerik ne kadar iyi olursa olsun tek başına gidiyor. Birimin iki PDF'i (Anlatım Bozuklukları, Noktalama İşaretleri) bu başlığın tarifi; teslimden önce yarım saatte taranıyor.
Tek bir yazma sorusu. Önüne birkaç seçenek konuyor - edebî bir türden kısa alıntılar ve bir görsel - birini seçiyorsun ve o metinden ya da görselden yola çıkarak görüş, yorum, izlenim ve çağrışımlarını aktaran en az 500 sözcüklük özgün ve yaratıcı bir yazı yazıyorsun. Sorular hiçbir bilgi gerektirmiyor; seçtiğin metnin yazarını tanımana gerek yok.
2014-2015 yaz okulu TURK 102 kâğıdı. Yönerge birebir şöyle: "Aşağıdaki metinlerden birini veya görseli seçiniz. Bu metin veya görselden yola çıkarak görüş, yorum, izlenim ve çağrışımlarınızı aktardığınız en az beş yüz (500) kelimelik özgün ve yaratıcı bir yazı yazınız. (30 puan)"
Seçenekler: Ayşegül Devecioğlu, Ağlayan Dağ Susan Nehir - göç eden insanların betimlendiği kısa bir düzyazı parçası; Fernando Pessoa, Huzursuzluğun Kitabı - geleceksizlik ve şimdiye sıkışma üzerine kısa bir parça; Karin Karakaşlı, Yetersiz Bakiye - durmuş bir iç saat ile akan hayatın karşılaştırıldığı kısa bir parça; Julie de Waroquier, "Play" (Oynat) - bir fotoğraf.
Yaratıcılık ve özgünlük 8, içerik 8, anlatım bütünlüğü 7, dil bilgisi yazım ve noktalama 7. Aynı tarihli TURK 101 kâğıdının biçimi ve ölçütleri birebir aynı, seçenekler farklı.
Kâğıtta süre yazmıyor ve birimin sayfalarında da geçmiyor. Sınavın süresi ve yeri STARS'taki sınav programından çıkıyor. Sınavın elle yazıldığını da kesin bilmiyoruz: kâğıdın başındaki "Adı Soyadı" ve "Şube" satırları elle yazılan bir kâğıda işaret ediyor ama bu bizim çıkarımımız.
Ham metin sürümü kontrol.txt dosyasında.